Sosyal Medyada Politik Aktör Olarak Yapay Zekâ: Aktör-Ağ Teorisi Bağlamında Grok Yapay Zekâ Asistanı

Sosyal medya platformları, günümüzde politik söylemin üretildiği ve kutuplaşmanın yoğunlaştığı alanlar olarak öne çıkmaktadır. Bu ekosistemde “Grok” gibi gelişmiş yapay zeka (YZ) modellerinin rolü giderek artan bir ilgi konusudur. YZ asistanlarını salt teknik araçlar yerine, söylemi yönlendiren ve güç ilişkilerini yeniden üreten aktif aktörler olarak gören bu araştırma, analizini Bruno Latour’un Aktör-Ağ Teorisi (AAT) temeline oturtmaktadır. Araştırma, YZ’nin “insan dışı” doğasının yarattığı sözde nötr otorite algısını sorunsallaştırmaktadır. Bu algının, algoritmik yanlılıkları ve teknokratik müdahaleleri görünmez kılarak politik kutuplaşmayı nasıl etkilediği tartışılmaktadır. Araştırmanın temel amacı, Grok’un bu tarafsızlık algısını kullanarak politik içerik dolaşımını ve tartışmaları nasıl yönlendirdiğini ortaya koymaktır. Metodoloji olarak netnografik analizin benimsendiği bu araştırmada, Twitter (X) platformunda kullanıcıların Grok ile kurdukları etkileşimler ve gelişen söylemler doğal ortamlarında gözlemlenerek tümevarımsal veriler elde edilmiştir. Araştırmada, Grok’un sunduğu argümanların kullanıcılar nezdindeki “nesnellik” kabulü ve bunun gruplar arası diyaloğa etkisi sorgulanmaktadır. Latour’un “çeviri” kavramı ışığında, Grok’un politik enformasyonu kendi mantığına göre nasıl dönüştürüp sunduğu ve bu sürecin politik çatışmaların seyrini nasıl şekillendirdiği detaylandırılmaktadır.

Social media platforms have emerged as prominent arenas where political discourse is constructed and polarization is intensified. Within this ecosystem, the role of advanced artificial intelligence (AI) models, such as “Grok,” has become a subject of growing scholarly interest. Viewing AI assistants not merely as technical tools but as active actors that steer discourse and reproduce power relations, this research grounds its analysis in Bruno Latour’s Actor-Network Theory (ANT). The study problematizes the perception of a supposedly neutral authority generated by the “non-human” nature of AI. It discusses how this perception impacts political polarization by rendering algorithmic biases and technocratic interventions invisible. The primary objective of this research is to elucidate how Grok utilizes this perception of neutrality to guide the circulation of political content and shape discussions. Adopting a netnographic analysis methodology, the study obtained inductive data by observing user interactions with Grok on the Twitter (X) platform, as well as the emergent discourses within their natural digital environments. The research interrogates the user acceptance of the “objectivity” regarding the arguments presented by Grok and examines its impact on inter-group dialogue. Finally, drawing on Latour’s concept of “translation,” the study details how Grok transforms and presents political information according to its own operational logic and how this process shapes the trajectory of political conflicts.

Les plateformes de réseaux sociaux sont aujourd’hui des espaces centraux où se construit le discours politique et où s’intensifie la polarisation. Dans cet écosystème, le rôle des modèles avancés d’intelligence artificielle (IA), tels que « Grok », suscite un intérêt académique croissant. En considérant les assistants d’IA non pas comme de simples outils techniques, mais comme des acteurs à part entière qui orientent les discours et reproduisent des rapports de pouvoir, cette recherche fonde son analyse sur la théorie de l’acteur-réseau (Actor-Network Theory, TAR) de Bruno Latour. L’étude remet en question la perception d’une autorité prétendument neutre, produite par la nature « non humaine » de l’IA. Elle analyse la manière dont cette perception influe sur la polarisation politique en rendant invisibles les biais algorithmiques et les interventions technocratiques. L’objectif principal de cette recherche est de montrer comment Grok mobilise cette perception de neutralité pour orienter la circulation des contenus politiques et structurer les débats. Adoptant une méthodologie d’analyse netnographique, l’étude a recueilli des données inductives à partir de l’observation des interactions des utilisateurs avec Grok, ainsi que des discours qui émergent sur la plateforme Twitter (X) dans leurs environnements numériques naturels. La recherche s’interroge sur l’adhésion des utilisateurs à l’« objectivité » supposée des arguments avancés par Grok et sur ses effets sur le dialogue intergroupes. Enfin, à la lumière du concept de « traduction » développé par Latour, l’étude montre comment Grok transforme et présente l’information politique selon sa propre logique opérationnelle, et comment ce processus façonne la dynamique des conflits politiques.