Gıda Reklamlarının İddia Ettikleri: Dergi Reklamları Üzerine Bir İnceleme

G. Motif Atar

doi:10.16878/gsuilet.258977

Gıda Reklamlarının İddia Ettikleri: Dergi Reklamları Üzerine Bir İnceleme

Öz

Günümüzde beslenme ve sağlık arasındaki belirgin bağlantıları sağlayan tıbbi araştırmalardaki ilerlemelere bağlı olarak, tüketicilerin besin ve sağlık bilgisine olan ilgilerindeki artışı kabul eden pazarlamacılar, reklamlarda, gıda tüketimiyle besin ya da sağlık faydalarını birleştirmeye başlamışlardır. Bu çalışma, gıda reklamlarındaki iddiaların kullanımını, Women’s Health, Men’s Health ve Tempo dergilerinde 2014 yılı boyunca yayınlanan gıda reklamlarını inceleyerek çözümlemeyi amaçlamaktadır. Dergilerde yer alan gıda reklamları içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, her üç dergide yer alan yedi gıda kategorisine ait reklamlarda tüketiciyle ilgili mesajlar, gıdanın sağlık faydaları ve besinsel değerleri ile ilgili iddialardan daha fazla kullanılmaktadır. En fazla gıda reklamı kadın dergisi kategorisinde yer alan Women’s Health dergisinde yer almaktadır. Gıda reklamlarında en fazla lezzet ve duygusal çekicilik ile ilgili ifadelerin yer aldığı görülmektedir. Tüketicilerin formda olma, beslenme, sağlık ve kilo kontrolü ile ilgilenmesine rağmen reklamverenler tüketiciyle ilgili, onların duyusal tepkisine neden olacak mesajları ağırlıklı olarak kullanmaya devam etmektedirler.

Anahtar Kelimeler

gıda reklamları, sağlık iddiası, reklamda iddia, kadın

References

Atar, G. M. (2015). Sağlık iddiası içeren gıda reklamlarının iletişim etkisinde sağlık ilginliğinin rolü. Yayınlanmamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi.
Atilla, G. ve Büyüker İşler, D. (2012). Tüketim Nesnesi Olarak Sağlıklı Olma Kültürü (Healthism) Üzerine Nitel Bir Ön Çalışma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34, 221-230.
Balasubramanian, S. K. ve Cole, C. (2002). Consumers’ Search and Use of Nutrition Information: The Challenge and Promise of The Nutrition Labeling and Education Act. Journal of Marketing, 66(3), 112-127.
Barker, M. E., McNeir, J. K., Sameer, S. ve Ruseell, J. (2013). Food, Nutrition and Slimming Messages in British Women’s Magazines, 1950-1998. Journal of Human Nutrition and Dietetics, 27(2), 124-134.
Barr, S. I. (1989). Nutrition in Food Advertising: Content Analysis of A Canadian Women’s Magazine, 1928-1986. Journal of Nutrition Education, 21(2), 64-72.
Bech-Larsen, T. ve Grunert, K. G. (2003). The Perceived Healthiness of Functional Foods: A Conjoint Study of Danish, Finnish and American Consumers’ Perception of Functional Foods. Appetite, 40(1), 9-14.
Bhaskaran, S. ve Hardley, F. (2002). Buyer Bliefs, Attitudes and Behaviour: Foods With Therapeutic Claims. The Journal of Consumer Marketing, 19(7), 591-606.
Bocock, R. (2009). Tüketim (3. baskı). Ankara: Dost Kitabevi.

Bogue, J., Coleman, T. ve Sorenson, D. (2005). Determinants of Consumers’ Dietary Behaviour For Health-Enhancing Foods. British Food Journal, 107(1), 4-16.
Byrd-Bredbenner, C. ve Grasso, D. (2001). The Effects of Food Advertising Policy on Televised Nutrient Content Claims and Health Claims. Family Economics and Nutrition Review, 13(1), 37-49.
Dedeoğlu, A. Ö. ve Savaşçı, İ. (2005). Tüketim Kültüründe Beden Güzelliği ve Yemek Yeme Arzuları: Kadınların Tüketim Pratiklerine Yansıması. Ege Academic Review, 5(1), 77-87.
De Jong, N., Ocke, Marga, C., Branderhorst, H. A. C. ve Friele, R. (2003). Demographic and Lifestyle Characteristics Of Functional Food Consumers and Dietary Supplement Users. British Journal of Nutrition, 89(2), 273-281.
Efsa (2011). Erişim 23 Mart 2011, http://www.efsa.europa.eu/en/nda/ndaclaims.htm
Elpeze Ergeç, N. (2004). Televizyon reklamlarına yönelik şüphe. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Yayınları.
Eren, G. (2007). Reklamlarda tüketim kültürü değerlerine göre bedeni düzenleyen söylemler. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi.
Europa (2011). Health Claims. Gateway to The European Union. Erişim 23 Mart 2011,http://ec.europa.eu/food/food/labellingnutrition/claims/health_claims_en.htm
Geiger, C. J. (1998). Health Claims: History, Current Regulatory Status, and Consumer Research. Journal of The American Dietetic Association, 98(11), 1312-1322.
Giddens, A. (2000). Sosyoloji. Ankara: Ayraç Yayınevi.
Gökçe, O. (2001). İçerik çözümlemesi: Teori-metod-uygulama (3. baskı). Konya: Sel-Ün Yayınları.
Gür, E. G. (2010). Dezenformasyona Uğratılan Bir Sosyal Hak Olarak Sağlık. Sosyal Haklar Ulusal Sempozyumu II (Yayına hazırlayan: M. Gülmez vd.). Denizli: Pamukkale Üniversitesi, 299-315.
Heimbach, J. T. ve Stokes, R. C. (1982). Nutrition Labeling and Public Health:Survey of American Institute of Nutrition Members, Food Industry, and Consumers. The American Journal of Clinical Nutrition, 36, 700-708.
Karasar, N. (2003). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Kim, K., Cheong, Y. ve Zheng, L. (2009). The Current Practices in Food Advertising The Usage and Effectiveness of Different Advertising Claims. International Journal of Advertising, 28(3), 527-553.
Klassen, M. L., Wauer, S. M. ve Cassel, S. (1991). Increases in Health and Weight Loss Claims in Food Advertising in The Eighties. Journal of Advertising Research, 31(6), 32-37.
Lalor, F., Madden, C., McKenzie, K. ve Wall, P. G. (2011). Health Claims On Foodstuffs: A Focus Group Study Of Consumer Attitudes. Journal of Functional Foods, 3(1), 56-59.
Lindstrom, M. (2014). Buyology. İstanbul: Optimist Yayınları. Lord, J. B., Eastlack, J. O. ve Stanson, J. L. (1987). Health Claims in Food Advertising: Is There A Bandwagon Effect? Journal of Advertising Research, 27(2), 9-15.
Men’s Health (2015). Erişim 30 Ağustos 2015, http://www.menshealth.com.tr/men%E2%80%99s-health-dergi/
Moon, Y. S. (2010). How Food Ads Communicate ‘Health’ With Children: A Content Analysis of Korean Television Commercials. Asian Journal of Communication, 20(4), 456-476.
Nocella, G. ve Kennedy, O. (2012). Food Health Claims – What Consumers Understand. Food Policy, 37(5), 571-580.
Odabaşı, Y.ve Barış, G. (2013). Tüketici davranışı (13. baskı). İstanbul: MediaCat Yayınları.
Parkin, K. J. (2006). Food is love: Food advertising and gender roles in modern America. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
Quinlan, M. L. (2003). Just ask a woman: Cracking the code of what women want and how they buy. Hoboken: N.J..
Ritzer, G. (2011). Büyüsü bozulmuş dünyayı büyülemek (2. basım). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Roe, B., Levy, A. S. ve Derby, B. M. (1999). The Impact of Health Claims on Consumer Search and Product Evaluation Outcomes: Results From FDA Experimental Data. Journal of Public Policy and Marketing, 18(1), 89-105.
Rozin, P., Fischler, C., Imada, S., Sarubin, A.ve Wrzesniewski, A. A. (1999). Attitudes To Food and The Role of Food in Life in The U.S.A., Japan, Flemish, Belgium and France: Possible Implications to Diet-Health Debate. Appetite, 33(2), 163-180.
Siegrist, M., Stampfli, N. ve Kastenholz, H. (2008). Consumers’ Willingness to Buy Functional Foods. The Influence of Carrier, Benefit and Trust. Appetite, 51(3), 526-529.
T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği (2011). Erişim 5 Şubat 2016, http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Metin.AspxMevzuatKod=7.5.15691&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=g%C4%B1da
Tungate, M. (2008). Erkeklere pazarlama. İstanbul: MediaCat Yayınları.
Williams, P. (2005). Consumer Understanding and Use Of Health Claims For Foods. Nutrition Science and Policy, 63(7), 256-264.
Wills, J. M., Bonsmann, S. S. G., Kolka, M. ve Grunert, K. G. (2012). European Consumers and Health Claims: Attitudes, Understanding and Purchasing Behavior. Symposium 2: Nutrition and Health Claims: Help or Hindrance, Proceedings of the Nutrition Society, 71(2), 229-236.
Women’s Health (2015). Erişim 30 Ağustos 2015, http://www.womenshealth.com.tr/womens-health-dergi/

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

G. Motif Atar

Publication Date

June 29, 2016

Submission Date

June 29, 2016

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2016 Number: 24

DOI

https://doi.org/10.16878/gsuilet.258977

IZ

https://izlik.org/JA72SC64UZ

Cite

RIS / Bibtex

APA

Atar, G. M. (2016). Gıda Reklamlarının İddia Ettikleri: Dergi Reklamları Üzerine Bir İnceleme. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 24, 187-207. https://doi.org/10.16878/gsuilet.258977

Cited By

Sağlık için Tüketimin Teşvik Edilmesinde Kaynak Olarak Dergiler: “Women’s Health” ve “Men’s Health” Dergileri Üzerine Bir Karşılaştırma

Galatasaray Üniversitesi İleti-ş-im Dergisi

https://doi.org/10.16878/gsuilet.436047

Üniversite Öğrencilerinin Makarna Tüketim Alışkanlıklarını ve Bunu Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.37989/gumussagbil.644023

Reklamlarda Sağlıklı Beden İmgesi Üzerinden İhtiyatlı Öznelliğin İzini Sürmek: Gıda Takviyesi Reklamlarına Yönelik Göstergebilimsel Çözümleme

Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.56676/kiad.1452376