Communautés médiatiques et dynamiques générationnelles à l’ère du numérique en Afrique subsaharienne

Cet article propose un regard de sociologie constructiviste sur les mutations qui s’opèrent au sein de la communauté des auditeurs entendue comme communauté de pratiques. Il montre comment le média numérique et son adoption par la jeunesse entraînent la refonte de l’interaction médiatique et une recomposition de la communauté des auditeurs organisée en clubs ou associations. Il s’appuie sur des exemples observés dans le sillage des radios, sur le terrain ouest-africain, notamment au Togo, au Bénin, Ghana et Burkina Faso, entre 2004 et 2010. Il montre dans un premier temps en quoi consiste cette « communauté » qui fonctionne comme une véritable institution, avant de présenter, dans un second temps, sa mutation sous l’effet des changements occasionnés par l’adoption du numérique dans les pratiques médiatiques.

Radyo dinleyicilerini, medya toplulukları bağlamında ele alan bu çalışma, bu topluluklar içinde meydana gelen dönüşümlere yapısalcı sosyoloji perspektifinden bakmayı önermektedir. Dijital medya ve dijital medyanın gençler tarafından benimsenmesinin, medya etkileşimini nasıl dönüştürdüğünü ve kulüp ya da dernekler etrafında organize olan dinleyici topluluklarını ne şekilde yeniden yapılandırdığını göstermektedir. 2004-2010 yılları arasında Batı Afrika’da, özellikle de Togo, Benin, Gana ve Burkina Faso’da yapılan gözlemlere dayanan çalışma ; öncelikle gerçek bir kurum işlevi gören bu « topluluğun » nelerden oluştuğunu göstermekte, daha sonra da medya pratiklerinde dijitalin benimsenmesinin toplulukta meydana getirdiği değişime odaklanmaktadır.