Türkiye’deki Çevrimiçi Evlilik Siteleri: Medyanın Benlik Sunumuna Etkisinin Toplumsal Cinsiyet Odaklı Bir Analizi

Bu çalışmada kendilerini “İslami” ve “Bilimsel” olarak konumlayan iki çevrimiçi evlilik sitesine üye olan 1200 kullanıcının ( % 50 erkek kullanıcı, % 50 kadın kullanıcı) benlik sunumlarında kullandıkları fotoğrafları niteliksel içerik analizi ile incelenmiştir. Goffman’ın (1987) ve Kang’ın (1997) toplumsal cinsiyet temsillerini değerlendirme kategorileri ve Kress ve van Leeuwen’in fotoğrafın görsel analizindeki çekim açıları değerlendirmeleri aracılığı ile kullanıcıların siteye yükledikleri fotoğraflar incelenmiştir. Bunların yanı sıra, benlik sunumunda kullanılan fotoğraflardaki mekan ve kullanıcıların giyim, makyaj tarzı da analiz edilmiştir. Kullanıcıların benlik sunumları ile ana akım medyadaki toplumsal cinsiyet temsili arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmek amacıyla batı medyasındaki ve Türkiye’de toplumsal cinsiyet temsillerine yer verilmiştir. Araştırma sonuçları, toplumsal cinsiyetin ana akım medyadaki temsili ile çevrimiçi evlilik sitelerindeki benlik sunumunda kullanılan fotoğrafların büyük ölçüde benzerlik gösterdiğini; hem “İslami”, hem de kendini “bilimsel” olarak tanımlayan evlilik sitelerine üye olan kullanıcıların medyada yer olan toplumsal cinsiyet stereotipilerini yeniden üreten profil fotoğraflarına benlik sunumlarında yer verdiklerini, bu konuda aralarında büyük farklar olmadığını  göstermiştir.

 Dans cet article, les photos de profil de 1200 internautes ( 50% d'hommes, 50% de femmes ) inscrits sur des sites de mariage "Islamiques" et "Scientifiques" en Turquie sont analysées à l'aide d'une analyse de contenu qualitative. Les catégories de la représentation du genre de Goffman (1987) et Kang (1997) sont mises en oeuvre avec les catégories d'angle de vue de Kress et Van Leeuwen pour analyser le contenu visuel des photos de profile des internautes de sites de mariage. Par ailleurs, l'auto-présentation des internautes par le biais de leurs photos de profil sont étudiés en reference à  d'autres catégories (emplacement, habillage / maquillage). Les résultats révèlent que  l'auto-présentation des usagers  de sites de mariage en Turquie reproduisent en grande partie les mêmes representations de genre que dans les medias classiques, et que les photos de profil des internautes de sites de mariage “islamiques” et qui se consident comme “scientifiques” ne présentent pratiquement pas de differences majeures quant à la reproduction de ces stéréotypes. 

In this article, the profile photos of 1200 users (50 % male, 50 % female) who are subscribed to “Islamic” and “Scientific marriage websites in Turkey are analyzed using qualitative content analysis. Gender display categories of Goffman (1987) and Kang (1997) are implemented together with shooting angle categories of Kress and van Leeuwen to analyze the visual content of marriage website users’ profile pictures. Additionally, the self-presentation of users through their profile pictures are investigated with other categories (location, dressing / make up). The results reveal that the representation of gender in mainstream media share considerable similarities with the self-presentation of marriage websites users in Turkey and the profile pictures of “Islamic” and so-called “Scientific” marriage websites users reproduce the existing gender stereotypes in mainstream media.