Küresel Seyircilik, Hollywood ve "Öteki" Sinemalar Bağlamında İran Filmlerinin Konumlandırılması

In this article it is aimed to analyse of alternative Iranian movies in terms of dominance of Hollywood movies on the national cinemas in global manner. Iranian movies have very unique specialities and functions concerning with their positions in the world cinema. Particularly in this article it is focused on the successful Iranian movies in the international festivals such as Where is My Friend's House, Baran, Apple, Passenger from South, The Taste of Cherry, Ten, Time of the Drunken Horses, Turtles can Fly and Under the Olive Trees and they are called alternative Iranian movies as well. They stands very opposite place of Hollywood movies in terms of their particular dramatical components such as stories, characters, characters' dramatic purposes, and technical filmic elements such as length of shots, montage, music and also the production logic of Iranian movies is very different than so many countries' industrial way of production. They are very important and unique samples for discussing national cinema, Hollywood and alternative movie's production together with international festival circuit and their supportive effects on national cinemas as well.

En cet article, notre but est d'analyser les films alternatifs Iraniens en termes de domination des films d'Hollywood sur les cinémas nationaux de façon globale. En ce qui concerne leurs positions comme leurs fonctionnements dans le cinéma mondial, les films iraniens sont très spécifiques et uniques. En particulier cet article se penche sur les films iraniens dont la réussite est visible dans les festivals internationaux, ce qui leur vaut l'appellation de film alternatif iranien tels où est la Chambre de Mon Ami, Baran, La Pomme, Le Passager des Sud, Le Goût de la Cerise, Dix, Le temps des Chevaux ivres, Les Tortues Peuvent Voler et Sous les Oliviers. Elles sont diamétralement opposées aux films d'Hollywood aussi bien en ce qui concerne leurs éléments dramatiques particuliers -tels que leurs histoires, leurs caractères, les buts dramatiques des caractères- que les moyens techniques de film comme par exemple, la longueur des plans, l'utilisation du montage, la musique. Il faut ajouter également que la logique de production des films iraniens est très différente de ceux des pays industrialisés qui les produit mécaniquement. Les films alternatifs iraniens sont les exemples très importants et uniques pour discuter du cinéma national, d'Hollywood et de la production du film alternatif ainsi que du circuit international du festival et de leurs effets de support sur les cinémas nationaux.

Bu çalışmanın amacı, günümüzde küresel seyircilik bağlamında söz konusu olan değişkenler hesaba katılarak yaşanan deneyimleri Arkadaşımın Evi Nerede?, Baran, Elma, Güneyli Yolcu, Kirazın Tadı, On, Sarhoş Atlar Zamanı, Kaplumbağalar da Uçar ve Zeytinlikler Altında gibi uluslararası festivallerde başarıya ulaşan İran filmleri üzerinden tanımlamaktır. Bu çalışmanın kapsamına alınan filmler alternatif İran filmleri olarak tanımlanmıştır. Burada bir yandan bu filmlerin ortak anlatısal özellikleri ortaya konulmaya çalışılırken, diğer yandan da festivallerin alternatif sinema oluşturmaktaki katkısı sorgulanmak istenmektedir. Bu amaca yönelik olarak alternatif iran filmleri, Hollywood'un küresel egemenliği üzerine oluşan bir karşı alan olarak tanımlanmış ve bu ikilik çerçevesinde yorumlanmıştır. Bu yorum yapılırken bu bağlam çerçevesinde ulusal sinema kavramı yeniden tartışılmış ve alternatif iran filmlerinin anlatısal özellikleri bu anlamda da irdelenmiştir. Tüm bu sayılan noktalar iran'da film üretmenin zorlukları da göz önüne alınarak küresel bağlamda sinemasal ortamdaki dinamikler hesaba katılarak çok boyutlu olarak ele alınmaktadır. iran filmleri, kendine özgü dramatik (karakterler, karakterlerin amaçları, film öyküleri gibi) ve teknik özellikleri (uzun planlar, kurgu anlayışı, müzik kullanımı vs.) ve film yapım koşulları ile Hollywood filmleriyle birçok açıdan karşıtlık oluşturan örneklerdir. Ayrıca, çalışmada bütünlüklü bir yoruma ulaşabilmek için Hollywood filmleriyle alternatif iran filmleri arasındaki temel benzemezlikler ele alınarak birbirinden farklı anlatım biçimlerini doğuran nedenler ulusal sinemalar ve Hollywood bağlamında tartışılacak ve bu sorulara yanıt aranacaktır.