Açıl Sofra Açıl! Değişen Şölen Alışkanlıkları Üzerine

Ayşegül Boyalı

doi:10.16878/gsuilet.542274

Açıl Sofra Açıl! Değişen Şölen Alışkanlıkları Üzerine

Öz

Sembolik ağlarla örülü birlikte yeme-içme pratiği olan şölenler, toplumsal eşitsizliğin üzerinin örtülerek yeniden üretildiği, simgesel sermayenin dolaşıma girdiği etkinliklerdir. Bu çalışma, şölenleri iktidarın servet birikimini toplumsal olarak kullanışlı hale getirdiği birer “gösteri” olarak ele alarak bu etkinliklerin geçirdiği tarihsel dönüşümü genel bir perspektiften okumayı ve günümüzde aldığı biçimler üzerine düşünmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede, farklı tarihsel koşulların şekillendirdiği toplumsal yapı ve ilişkilere özgü şölen alışkanlıkları ve toplumda üstlendikleri işlevler çeşitli coğrafyalardan örneklerle tartışılacaktır. Makale; günümüzdeki şölenlerin değişim değerinin kullanım değerinin önüne geçtiğini, piyasada alınıp satılarak birer metaya dönüştüğünü, ancak çok devreli bir sistemde işleyerek hakim değerlerin sınandığı protesto biçimleri olarak da performans edildiğini ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Şölenler,birlikte yemek yeme,gösteri,simgesel sermaye,toplumsal eşitsizlik

References

Artan, T. (2015). I. Ahmed’in Av Sefaları: Sıradanlığa Çeşni Katmak, Zahmetin Sofrasını Donatmak. (P. Tünaydın, Çev.). A. Singer, (Ed.), Haydi Sofraya! Mutfak Penceresinden Osmanlı Tarihi içinde (99-140). İstanbul: Kitap Yayınevi.
Bahtin, M. (2005). Rabelias ve Dünyası. (Ç. Öztek, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Barthes, R. (2008). Toward a Psychosociology of contemporary Food Consumtpion. C. Counihan and P. Van Esteri, (Ed.) Food and Culture içinde (28-35). New York: Routledge.
Beşirli, H. (2012). Yemek Sosyolojisi: Yiyeceklere ve Mutfağa Sosyolojik Bir Bakış. İstanbul: Phoenix.
Bourdieu, P. (1990). The Logic of Practice. California: Stanford University Press.
Bourdieu, P. (2015). Ayrım. Beğeni Yargısının Toplumsal Eleştirisi (D. F. Şannan, A. G. Berkkurt, Çev.) Ankara: Heretik Yayınları.
Dietler, M. (2001). Theorizing the Feast. Rituals of Consumption, Commensal Politics, and Power in African Contexts. M. Dietler and B. Hayden (Ed.). Archaeological and Ethnographic Pespectives on Food, Politics, and Power içinde (65-114). Smithsonian Institution Press.
Elias, N. (2016). Uygarlık Süreci. Cilt:1. (E. Ateşman, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları.

E. Smith, D. (2002). From Symposium to Eucharist. The Banquet in the Modern Ages. Minneapolis: Fortress Press.
Duymaz, A. (2005). Oğuz Kaan Destanı’ndan Dede Korkut’a Toy Geleneğinin Simgesel Anlamı ve Türk Paylaşım Modeli. Karadeniz Araştırmaları, II/5, s. 37-60.
Fernandes, JA. Feast and Sin: Catholic Missionaries and Native Celebrations in Early Colonial Brezil. Shad (Spring 2009), s. 111-127.
Freedman, P. (2015). Medieval and Modern Banquets. Commensality and Social Categorization. S. Kerner, C. Chou and M. Warmind (Ed.). Commensality: From Everyday Food to Feast içinde (93-101) London: Bloomsbury Academics.
Goshgarian, R. (2015). Kaynaşmak ve Ayrışmak: 16. Yüzyılda Anadolu’da Ermeni Yemek ve Ziyafetleri (P. Tünaydın, Çev.). A. Singer, (Ed.), Haydi Sofraya! Mutfak Penceresinden Osmanlı Tarihi içinde (55-72). İstanbul: Kitap Yayınevi.
Hayden, B. (2001). Fabulous Feasts: A Prolegomenon to the Importance of Feasting. M. Dietler and B. Hayden (Ed.). Archaeological and Ethnographic Pespectives on Food, Politics, and Power içinde (23-65). Smithsonian Institution Press.
Hayden, B. (2014). The Power of Feasts. From Prehistory to the Present. New York: Cambridge University Press.
Odhiambo, O. (2016). Luo elders to curse leaders who ban feasting at funerals. SDE. Erişim: 30 Ağustos, https://www.sde.co.ke/thenairobian/article/2000193832/luo-elders-to-curse-leaders-who-ban-feasting-at-funerals.
Onaran, B. (2015). MutfakTarih, Yemeğin Politik Serüvenleri. İstanbul: İletişim Yayınları.
Pollock, S. (2012). Towards an Archaeology of Commensal Spaces. An Introduction. Journal for Ancient Studies Special Volume 2 (1-20).
Rawson, B. (2007). Banquets in Ancient Rome: Participation, Presentation and Perception. D. Kirkby and T. Luckins (Ed.). Dining on Turtles Food Feasts and Drinking in History içinde (15-36) New York: Palgrave Macmillan.
Rohr, C. (22-25 Ekim 2002). Feast and Daily Life in the Middle Ages, Public lecture, Lecture at Novosibirsk State University. Erişim: Mart 2019, https://www.sbg.ac.at/ges/people/rohr/nsk11.pdf
Strong, R. (2002). Feast. A History of Grand Eating. London: Jonathan Cape.
Veblen, T. B. (2015). Aylak Sınıfın Teorisi (Kurumların İktisadi İncelemesi). (E. Kırmızıaltın ve H. Bilir Çev.). Ankara: Heretik Yayınları.
Vroom, J. (2015). Cornelis Calkoen Türkiye’de: Bir 18. Yüzyıl Flemenk Diplomatının Topkapı Sarayı’ndaki Öğle Yemeği. (P. Tünaydın, Çev.). A. Singer, (Ed.), Haydi Sofraya! Mutfak Penceresinden Osmanlı Tarihi içinde (141-176). İstanbul: Kitap Yayınevi.
Yamani, M. (2000). Bana Ne Yediğini Söyle, Sana Kim Olduğunu Söyleyeyim: Mekke Mutfağı ve Sınıflar. S. Zubaida ve R. Tapper Ortadoğu Mutfak Kültürleri içinde (174-185) İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
Yerasimos, S. (2002). Sultan Sofraları / 15.ve16. Yüzyılda Osmanlı Saray Mutfağı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
“Prytaneion” (Görsel 2). (kaynak: http://www.sahindogan.com/efes-antik-kenti) Yıl, Erişilen İnternet Adresi (Erişim tarihi 10/8/2017)
“Davut Heykeli karşısında ziyafet” (Görsel 7) (Kaynak: https://www.florencetown.com/private2/dinner-with-david.php) (Erişim tarihi 10/8/2017) “Bombalara Karşı Sofralar” (Görsel 8). (Kaynak: https://tr-tr.facebook.com/sofralar/) (Erişim tarihi 13/9/2018)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Ayşegül Boyalı ^*

Publication Date

July 6, 2019

Submission Date

February 28, 2019

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 1970 Number: 4

DOI

https://doi.org/10.16878/gsuilet.542274

IZ

https://izlik.org/JA42AR96NE

Cite

RIS / Bibtex

APA

Boyalı, A. (2019). Açıl Sofra Açıl! Değişen Şölen Alışkanlıkları Üzerine. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 4, 9-34. https://doi.org/10.16878/gsuilet.542274