Televizyon Reklamlarında Çocuğa İlişkin Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Sunumu

Number: 6 June 1, 2007
  • Yrd. Doç. Dr. Canan Uluyağcı
  • Yrd. Doç. Dr. R. Ayhan Yılmaz
EN FR TR

Televizyon Reklamlarında Çocuğa İlişkin Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Sunumu

Öz

Toplumsal cinsiyet, toplum tarafından dayatılan ve beklenilen, erkeklik ve kadınlıkla ilişkilendirilmiş sosyal ve kültürel değerleri içerir. Sosyalleşmeden ve sosyal bağlamdan çıkarılan kavramın toplumdaki yansıması kadına ve erkeğe atfedilen rollerden oluşur. Bu roller bütün toplumlarda kodlanan davranışları göstermektedir. Her kültürün kabul ettiği cinsiyet kimlikleri vardır. Bir kültürün sosyal değerleri bir erkeğin ve bir kadının nasıl görünmeleri, davranmaları ve birbirleri ile ilişkilerinin nasıl olması gerektiğini gösterir. Toplumsal cinsiyet rolleri çocuğun gelişim sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Dolayısıyla, toplumda var olan kadın ve erkeğe ilişkin roller çocukluk sürecinde aileden başlayarak toplumdaki diğer kurumlar tarafından pekiştirilmektedir. Böylece kız ve erkek çocuklar bu süreç içerisinde toplumun kadın ve erkeğe atfettiği rolleri öğrenirler. Bu öğrenme sürecinde kitle iletişim araçlarının da önemli bir yeri vardır. Çünkü kitle iletişim araçlarının toplumsal değer ve değişimleri yansıttığı varsayılmaktadır. Bu varsayım sonucunda bu araçların (filmler, kitaplar, televizyon dizileri, reklamlar gibi) toplumsal cinsiyet rollerini pekiştirdiğini söylemek olanaklıdır. Kitle iletişim araçları arasında özellikle televizyonun toplumsal cinsiyet rollerinin oluşmasında basılı iletişim araçlarına göre daha etkili olduğu bilinmektedir. Bir iletişim biçimi olan reklamlar da çocuğun sosyalleşme sürecinde önemli bir rol oynamakta ve kültürel değerleri yansıtmaktadır. Bu varsayımdan yola çıkarak toplumsal cinsiyet rollerinin TV reklamlarında yer alan çocuklara nasıl sunulduğunu tartışmak araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaca ulaşabilmek için 2004 ve 2005 yılında yayınlanan televizyon reklamlarından amaçlı örnekleme yöntemine göre seçilen reklamlarda yer alan çocukların öykündüğü/öykündürüldüğü toplumsal cinsiyet kalıpları incelenmiştir. Çocuklara toplumsal cinsiyet rollerinin reklam dili ve reklam görüntüsü olarak nasıl sunulduğu araştırılmıştır. Kadına ve erkeğe ilişkin görsel/sözel simgelerin çocuklarda nasıl kullanıldığı ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. ALKAN, T. (1981). Kadın-Erkek Eflitsizliği Sorunu. Ankara: Ankara Üniversitesi SBF Yayınları. 475.
  2. ALTHUSSER, L. (1989). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. (çev: Y.Alp- M.Özıflık), İstanbul: İletiflim Yayınları.
  3. BALCI, A. (2001). Sosyal Bilimlerde Arafltırma Yöntem, Teknik ve İlkeler.
  4. Baskı. Ankara: Pegem A Yayıncılık. BROGGER, S. (1983). Bizi Aflktan Koru. (çev: A. İlkin) İstanbul: Sungur Yayınları.
  5. BROWNE, A. (1998). Gender Stereotpyes in Advertising on Children’s
  6. Television in the 1990s: A Cross-National Analysis. Journal of Advertising. V.27.
  7. BÜKER, S. (1996). " Erkeklik Arafltırmaları Üzerine", Erkeklik Arafltırmaları Üzerine ve Türk Sinemasında Erkek Söylemi, S.Büker ve C. Uluyağcı, Eskiflehir: Anadolu
  8. Üniversitesi İletiflim Bilimleri Fakültesi Perflembe Sohbetleri Dizisi: 11. COWARD, R. (1989). Kadınlık Arzuları. (çev: N. Sinman). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Yrd. Doç. Dr. Canan Uluyağcı

Yrd. Doç. Dr. R. Ayhan Yılmaz

Publication Date

June 1, 2007

Submission Date

February 4, 2014

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2007 Number: 6

APA
Uluyağcı, Y. D. D. C., & Yılmaz, Y. D. D. R. A. (2007). Televizyon Reklamlarında Çocuğa İlişkin Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Sunumu. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 6, 141-157. https://izlik.org/JA53JN29PS

Creative Commons LisansıTRDizinlogo_live-e1586763957746.png