Medya(nın) Ekonomisi ve Medya Ürününe Etki Biçimleri

Number: 3 August 1, 2005
  • Yrd. Doç. Dr. Can Bilgili
FR EN TR

Medya(nın) Ekonomisi ve Medya Ürününe Etki Biçimleri

Öz

Medya ürünü, kitle iletişim endüstrisinin üretim biçimlerinin belirleyiciliğiyle oluşmaktadır ve bu endüstrinin üreticisi kitle iletişim araçları içinde bulundukları siyasal ekonomik koşullara bağımlıdırlar. Toplumsallaşmanın önemli etkenlerinden biri olan medya ürünlerinin üretim koşullarının, hangi üretim ilişkileri sürecinden geçerek belirlendiği doğal olarak toplumun her kesimini ilgilendirir. Üretimin doğasından ya da mülkiyet ilişkilerinin belirleyiciliğinden kaynaklanan etkiler yoluyla üretilen medya ve medyanın ürünleri tüketim pazarına sunulur. Kitlesellik unsuru taşıyan medyanın ticari metaları, kendileri gibi bu ürünleri tüketen herkesi birörnekleştiriyor. Kitle iletişimi şirketleri, bilginin küresel köyünü değil, ulaşılmaz servetlerle donanmış ve egemen karakterini ortaya koymuş üretim ve mülkiyet ilişkileri köyünü inşa ediyorlar. Medya içinde bulunduğu siyasal ekonominin inşasında ve kendini bu süreç içinde yeniden üretmekte önemli bir kitle iletişim üretim ve dağıtım ekonomisi rolünü gerçekleştiriyor. Medya mesajları/ürünleri hangi etki süreçleri içinde hazırlanır? Medya bilinç yönetimi işlevini, hangi koşullar kümesinin etkisiyle gerçekleştirir? Bu çalışma, amaçlı ve örgütlü medya ekonomisini ve bu ekonomiyi oluşturan üretim ilişkilerinin medya ürünleri üzerindeki etkenlerini eleştirel bir yaklaşımla ele almıştır. Makalede kuramsal olarak medya ekonomisi ele alınmış ve medya üretim ilişkileri sürecinde; medya ürünlerinin biçimlenişine, üretim ilişkileri ve siyasal ekonomik yapının etkileri yönüyle değinilmiştir. Medya üretim ilişkileri sürecinin, medyanın içinde bulunduğu siyasal ekonomik yapıdan bağımsız hareket etmediği, hatta gerçekleştirdiği üretim faaliyetleriyle siyasal ekonomik yapıyı desteklediği belirlenmiştir. Medya üretim ilişkileri sürecinde meta olarak ürün üretildiği kadar, toplumun bilinci ve kendini üretmesi de üretilir. Dolayısıyla bu üretim ilişkileri biçiminin niteliğinin değerlendirilmesi, gerçek anlamda medyanın toplumu nasıl etkilediğinin de belirlenmesi açısından yol göstericidir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. BARBIER Frederic, Lavenir Catherine Bertho, Diderot’dan İnternet’e Medya Tarihi, Çeviren: Kerem Eksen, Okyanus Yayın, İstanbul, 2001.
  2. CHOMSKY Noam, Herman Edward S., Peterson David, Podor Justin, Medyanın Kamuoyu İmalatı; Medyanın Tekelleflmesi Kitlelerin Yönlendirilifli ve Zorunlu İtaat, Çevirenler: Adnan Köymen, Ebru Kalak, Hale Alpmen, Özge İnciler, Iflıl Esendir, Chiviyazıları Yayınevi, İstanbul, 2004.
  3. DAY Louis A., Ethics in Media Communications: Cases and Controversies, Wadsworth Publishing Company, California, 1991.
  4. DURSUN Çiler, Alemdar Korkmaz, “İlan ve Reklam Gelirleri”, Medya Gücü ve Demokratik Kurumlar, Hazırlayan: Korkmaz Alemdar, Afa Yayıncılık, İstanbul, Ekim 1999.
  5. ERDO⁄AN İrfan, İletiflim Egemenlik Mücadeleye Girifl, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara, Mayıs 1997.
  6. Erdoğan İrfan, "Tekelleflme, Medya ve Medya Pratikleri", Toplum ve Hekim, Kasım-Aralık: 2002.
  7. ERDO⁄AN İrfan, Kitle İletiflimi Örneğiyle Marksist Siyasal Ekonomi Yaklaflımı Üzerine Bir Tartıflma, Praxis, sayı: 4, Güz 2001.
  8. ERDO⁄AN İrfan, Alemdar Korkmaz, Öteki Kuram; Kitle İletiflimine Yaklaflımların Tarihsel ve Elefltirel Bir Değerlendirilmesi, Erk Yayınları, Ankara, 2002.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Yrd. Doç. Dr. Can Bilgili

Publication Date

August 1, 2005

Submission Date

February 4, 2014

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2005 Number: 3

APA
Bilgili, Y. D. D. C. (2005). Medya(nın) Ekonomisi ve Medya Ürününe Etki Biçimleri. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 3, 95-112. https://izlik.org/JA28KE48XB

Creative Commons LisansıTRDizinlogo_live-e1586763957746.png