Year 2020, Volume , Issue 32, Pages 198 - 219 2020-06-27

Televizyon Reklamları, Çocuk ve Tüketim: Tarz Mısın, Değil Misin?
Les publicités télévisées, l’enfant et la consommation : Tu es stylé ou non ?
TV Commercials, Child and Consumption: Are You Stylish or Not?

Döndü BAL [1] , Atılım ONAY [2]


Günümüzde, tüketim nesnelerine yüklenen anlamlar nesnelerin kendisinden daha değerli bir hal almaya başlamıştır. Bu durumun farkında olan reklamcılar, çeşitli mesajlarla insanlara bu anlamları aktarmaya çalışmaktadır. Bu çaba çocuklara yönelik olarak da gerçekleştirilmektedir. Çocuklar, daha küçük yaşlarda moda, dikkat çekme, üstün olma gibi kavramlarla karşı karşıya bırakılmaktadır. Buna bir de çocukların tüketim nesneleriyle yetişkin bireylere özendirilmesi eklenince durum daha ciddi bir hal almaktadır. Bu çalışmada, nitel bir araştırma gerçekleştirilmiş; veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle elde edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler ise betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada çocukların moda kavramına yönelik düşünceleri, yetişkin tarzında üretilen kıyafetlere yönelik görüşleri, reklamların genel amaçlarına yönelik algıları, reklamda gördükleri nesnelere yükledikleri anlamlar, alışveriş tercihlerinde aile- nin rolü konuları incelenmiştir. Moda, reklamın genel amaçları ve ailenin alışveriş tercihlerindeki rolüne dair ortak görüşler elde edilirken yetişkin tarzında üretilen kıyafetler ve reklamda görülen tüketim nesnelerine yüklenen anlamlara ilişkin çocuklar arasında cinsiyete dayalı bir farklılığa rastlanmıştır.

De nos jours, la valeur des significations attribuées aux objets de consommation est beaucoup plus grande que la valeur réelle des objets eux-mêmes. Les publicitaires, conscients de cette situation, essaient donc de transmettre ces significations aux gens, y compris les enfants. Dès leurs enfances, les enfants sont exposés à la mode, au fait d’attirer l’attention et au sentiment de supériorité. Lorsque cela s’ajoute à l’encouragement des enfants à devenir des adultes par l’intermédiaire des objets de consommation, la situation devient plus grave. Dans cette étude, une recherche qualitative fut menée ; les données ont été recueillies par des entretiens semi-structurés dont les données ont été analysées par une méthode d’analyse descriptive. Les sujets traités sont : les réflexions des enfants sur la mode, sur le style adulte des vêtements qui leur sont consacrés ; leurs perceptions à propos des objectifs des publicités ; le sens qu’ils attribuent aux objets de consommation qu’ils voient dans les publicités et le rôle de la famille dans les préférences d’achat. Alors que les opinions sont plutôt communes sur la mode, les objectifs des publicités et le rôle de la famille dans les préférences d’achat, il a été constaté qu’il y a une différence fondée sur le sexe des enfants en ce qui concerne les vêtements du style adulte et les sens attribués aux objets de consommation vus dans la publicité.

The meanings attributed to the objects of consumption begin to become more valuable than the objects themselves. The advertisers who are aware of this situation try to convey these meanings to people through various messages. This effort is also directed towards children. Children are exposed to concepts such as fashion, conspicuousness and superiority even at their early childhood periods. Besides, when children are encouraged to be like an adult with consumption objects, the situation becomes more crucial. In this research, qualitative research method was used; data were collected by semi-structured interviews. The data obtained from the interviews was analyzed by descriptive analysis method. In this study, the thoughts of children about fashion concept, opinions about clothing produced in adult style, their perception about the general purposes of advertisements, the meanings that they attribute to the consumption objects they see in advertising and the role of family on shopping preferences were examined. While a consensus was discovered in terms of fashion, general aims of advertisements and the role of family on shopping preferences; there was a gender-based difference among children in terms of clothing produced in adult style, and meanings attributed to the consumption objects in the advertisement.

  • Adorno, T. (2009). Kültür Endüstrisi - Kültür Yönetimi. (N. Ülner, M. Tüzel, E. Gen, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Akpınar, T. (2015). Popüler kültür içerisinde çocukların tüketime yönlendirilme süreçleri. Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi.
  • Altunışık, R., Özdemir Ş., Torlak, Ö. (2006). Modern pazarlama. İstanbul: Değişim Yayınları.
  • Asıl, S. (2016). Çocukların Tüketim Algısının Resimlere Yansımaları. Journal of Research in Education and Society. 3(1), s. 164-185. Erişim 2 Mart 2019, https://www.academia.edu/34485433/%C3%87ocuklar%C4%B1n_t%C3%BCketim_alg%C4%B1s%C4%B1n%C4%B1n_resimlere_yans%C4%B1mas%C4%B1.pdf
  • Ateşoğlu, İ., Türkkahraman, M. (2009). Çocukların Tüketici Olarak Sosyalleşmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 3(14), s. 215-228. Erişim 8 Mart 2019, https://dergipark.org.tr/download/article-file/194635
  • Baudrillard, J. (2008). Tüketim Toplumu. (H. Deliceçaylı, F. Keskin, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Belk, R. (2017). Qualitative Reseacrh in Advertising. Journal of Advertising. 46(1), p. 36-47. Erişim 12 Mart 2019, https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00913367.2016.1201025?journalCode=ujoa20
  • Bocock, R. (1997). Tüketim. (İ. Kutluk, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi.
  • Corsaro, W. (2005). The sociology of childhood. London: Pine Forge Press.
  • Demir, E. (2018). İnternet Reklamlarının 8-11 Yaş Grubu Çocukları Üzerindeki Tüketici Davranışlarına Etkisi. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 1(2), s. 96-104. Erişim 12 Mart 2019, https://dergipark.org.tr/download/article-file/484622
  • Deveci, A. (2009). Çocuğun Tüketici Olarak Tanımlanışı, Reklamlarda Tüketen Çocuk. Çalışma Ortamı, s. 18-19. Erişim 12 Mart 2019, https://calismaortami.fisek.org.tr/wpcontent/uploads/calisma_ortami106.pdf
  • Doğan, M. (2003). Televizyon reklamlarının çocuklar üzerindeki etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi.
  • Elden, M., Ulukök, Ö., Yeygel, S. (2005). Şimdi reklamlar. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Ellis, L. (2011). Towards a Contemporary Sociology of Children and Consumption. Yayınlanmamış doktora tezi, Durham University.
  • Feshbach, N., Dillman, A., Jordan, T. (1979). Children and Television Advertising: Some Research and Some Perspectives. Journal of Clinical Child Psychology. Bahar 1979, p. 26-30. Erişim 8 Mart 2019, http://eds.a.ebscohost.com/eds/pdfviewer/pdfviewer?vid=4&sid=86ce2207-375d-44e7-9390-d098ab3967d4%40sessionmgr4006
  • Fox, A., Bacile, T., Nakhata, P. C., Weible, A. (2018). Selfie-Marketing Exploring Narcissism and Self-concept in Visual User-Generated Content on Social Media. Journal of Consumer Marketing. 35(1), p. 11-21. Erişim 8 Mart 2019, https://www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JCM-03-2016-1752
  • Illich, I. (2011). Tüketim Köleliği. (M. Karaşahan, Çev.). İstanbul: Pınar Yayınları.
  • Jacobson, L. (2008). Children and consumer culture in American society. Westport: Praeger Publishers.
  • Karaca, Y., Pekyaman, A., Güney, H. (2007). Ebeveynlerin Televizyon Reklam İçeriklerinin Çocuklar Üzerindeki Etkilerini Etik Açıdan Algılamalarına Yönelik Bir Araştırmaç Sosyal Bilimler Dergisi. IX (2), s. 231-250. Erişim 12 Mart 2019, http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423867240.pdf
  • Kaur, P., Singh, R. (2006). Children in Family Purchase Decision Making in India and The West: A Review. Academy of Marketing Science Review. 8, p. 1-30. Erişim 12 Mart 2019, http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.570.7977&rep=rep1&type=pdf
  • Kaya T. (2011). Çocuklarımıza çevre ve bilinçli tüketim rehberi. İstanbul: Ferman Yayınları.
  • Kirsh, S. (2010). Media and youth: A developmental perspective. Malden: Wiley-Blackwell.
  • Kozak, A. (2001). Media consumption and body image disturbance in late elementary school-age children. Yayınlanmamış doktora tezi, Texas Woman’s University.
  • Lawlor, M., Prothero, A. (2008). Exploring Children's Understanding of Television Advertising - Beyond the Advertiser's Perspective. European Journal of Marketing. 42(11/12), p. 1203 - 1223. Erişim 12 Mart 2019, https://arrow.dit.ie/cgi/viewcontent.cgi?article=1089&context=buschmarart
  • Moore-Shay, E. (1994). Kids’ consumption: How children perceive the relationships between advertisements and products. Yayınlanmamış doktora tezi, University of Florida.
  • Odabaşı, Y. (1999). Tüketim kültürü. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
  • Orçan, M. (2008). Osmanlı’dan günümüze modern Türk tüketim kültürü. Ankara: Harf Yayıncılık.
  • Sağlam, D. (1990). Televizyon reklamlarının çocuklar üzerindeki etkileri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi.
  • Tokgöz, O. (1979). Televizyon Reklamları ve Çocuklar. II. Uluslararası Eğitim Teknolojisi Semineri. Erişim 12 Mart 2019, http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/42/443/4972.pdf
  • Tokgöz, O. (1982). Televizyon reklamlarının anne-çocuk ikilisine etkileri. Ankara: A.Ü. S.B.F. Basın ve Yayın Yüksek Okulu Basımevi.
  • Şaylan, G. (2002). Postmodernizm (2. baskı). Ankara: İmge Kitabevi.
  • Weil, H. L. (2007). A good line of advertising: The historical development of children’s advertising as reflected in St. Nicholas Magazine, 1873-1905. Yayınlanmamış doktora tezi, University of Missouri-Columbia.
  • Williamson, J. (2001). Reklamların Dili: Reklamlarda Anlam ve İdeoloji. (A. Fethi, Çev.). Ankara: Ütopya Yayınevi.
  • Wisenblit, J., Priluck, R., Pirog, S. (2013). The Influence of Parental Styles on Children’s Consumption. Journal of Consumer Marketing. 30(4), p. 320-327. Erişim 12 Mart 2019, https://edisciplinas.usp.br/pluginfile.php/4076584/mod_resource/content/0/Survey_Anova_The%20influence%20of%20parental%20styles%20on%20childrens%20consumption.pdf
  • Valkenburg, P., Cantor, J. (2001). The Development of a Child into a Consumer. Applied Development Psychology. 22, p. 61-72. Erişim 12 Mart 2019, https://www.researchgate.net/publication/222553251_The_Development_of_a_Child_into_a_Consumer/download
  • Yıldırım, A., Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. baskı). Ankara: Seçkin Yayınları. İstatistiklerle Çocuk, 2017. Erişim 12 Mart 2019, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27596, Erişim Tarihi: 12.03.2019.
  • İstatistiklerle Çocuk, 2017. Erişim 12 Mart 2019, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27596, Erişim Tarihi: 12.03.2019.
Primary Language tr
Subjects Social
Published Date Haziran
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-6019-3831
Author: Döndü BAL (Primary Author)
Institution: Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi
Country: Turkey


Author: Atılım ONAY
Institution: ANADOLU ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : June 27, 2020

APA Bal, D , Onay, A . (2020). Televizyon Reklamları, Çocuk ve Tüketim: Tarz Mısın, Değil Misin? . Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi , (32) , 198-219 . DOI: 10.16878/gsuilet.580386