Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim

Gülseren Şendur Atabek; Fatma Yardibi

doi:10.16878/gsuilet.1903085

TR EN FR

Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim

Öz

Bu çalışma, 2020–2025 yılları arasında Türkçe çevrimiçi medyada yayımlanan yapay zekâ (YZ) haberlerini çerçeveleme kuramı ve medya ekonomi politiği perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında ana akım medya kuruluşları (Hürriyet, Sabah) ile alternatif medya kuruluşlarında (Odatv, Bianet) yayımlanan YZ haberleri karşılaştırılmıştır. Toplam 290 haber metni, karma yöntem yaklaşımıyla yürütülen içerik analizi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular, haber çerçeveleme açısından iki medya türü arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Alternatif medya YZ haberlerini ağırlıklı olarak “etik ve sosyal konular” bağlamında çerçevelerken (%44,17), ana akım medya bu konuları daha düşük bir oranla (%31,38) ele almaktadır. Ayrıca bulgular, incelenen dönemin ilk yıllarında ekonomik ve teknolojik boyutların daha fazla vurgulandığını, son yıllarda ise etik ve sosyal konuların giderek daha belirgin hâle geldiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışma herhangi bir destek almamıştır.

Etik Beyan

Etik kurul iznine gerek yoktur.

Teşekkür

Teşekkür edilecek bir kurum veya kişi bulunmamaktadır.

Artificial Intelligence News in Turkish Online Media: Change Between 2020 and 2025

Öz

This study aims to examine artificial intelligence (AI) news published in Turkish online media between 2020 and 2025 from the perspectives of framing theory and the political economy of the media. The research compares AI news published in mainstream media outlets (Hürriyet, Sabah) and alternative media outlets (Odatv, Bianet). A total of 290 news articles were analyzed using mixed-methods content analysis. The findings reveal statistically significant differences between the two media types in terms of news framing. Alternative media predominantly frames AI news within the context of ethical and social issues (44.17%), whereas mainstream media frames a smaller proportion of its coverage (31.38%) within this context. The results also indicate that economic and technological dimensions were emphasized more prominently in the early years of the period examined, while ethical and social issues have become increasingly prominent in recent years.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

This study received no financial support.

Etik Beyan

Ethics committee approval was not required for this study.

Teşekkür

There is no institution or individual to acknowledge.

Nouvelles sur l’intelligence artificielle dans les médias en ligne turcs : changement entre 2020 et 2025

Öz

Cette étude examine les nouvelles sur l’intelligence artificielle (IA) publiées dans les médias en ligne turcs entre 2020 et 2025 à partir de la théorie du cadrage et de l’économie politique des médias. L’analyse compare les nouvelles consacrées à l’IA dans les médias grand public (Hürriyet, Sabah) et dans les médias alternatifs (Odatv, Bianet). Un total de 290 articles a été analysé au moyen d’une analyse de contenu fondée sur une approche à méthodes mixtes. Les résultats montrent des différences statistiquement significatives entre les deux types de médias en matière de cadrage des nouvelles. Les médias alternatifs cadrent principalement les nouvelles sur l’IA dans le contexte des enjeux éthiques et sociaux (44,17 %), tandis que les médias grand public en proposent une proportion plus faible (31,38 %) dans ce contexte. Les résultats indiquent également que les dimensions économiques et technologiques étaient davantage mises en avant au début de la période étudiée, alors que les enjeux éthiques et sociaux ont progressivement gagné en importance ces dernières années.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adaklı, G. (2006). Türkiye’de medya endüstrisi: Neoliberalizm çağında mülkiyet ve kontrol ilişkileri. Ütopya Yayınları.
Aloisi, A. ve Stefano, V. D. (2022). Your Boss Is an Algorithm: Artificial Intelligence, Platform Work and Labour. Oxford ; New York: Hart Publishing.
Atabek, G., Atabek, Ü. ve Bilge, D. (2013). Sağlık Haberlerinde Dönüşüm: 1970-2010 Yılları Arasında Hürriyet Gazetesinde Sağlık Haberleri,. " Kapitalizm sağlığa zararlıdır içinde editör Osman Elbek Hayykitap.
Atasever, B. ve Koçer, S. (2023). Risk, Tehdit, Heyecan: Türkiye Haber Medyasında Yapay Zekâ Söylemleri. NewslabTurkey Research Hub. Erişim tarihi 02 Ocak 2026. https://www.newslabturkey.org/risk-tehdit-heyecan-turkiye-haber-medyasinda-yapay-zeka-soylemleri
Atton, C. (2002). Alternative media. Sage.
Brause, S. R., Zeng, J., Schäfer, M. S. ve Katzenbach, C. (2023). Media representations of artificial intelligence: Surveying the field. Handbook of critical studies of artificial intelligence, 277-288.
Brynjolfsson, E. ve McAfee, A. (2014). The second machine age: Work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. WW Norton & company.
Carlson, M. (2014). When news sites go native: Redefining the advertising–editorial divide in response to native advertising. Journalism, 16(7), 849-865. doi:10.1177/1464884914545441

Carlson, M. (2016). Sources as news producers. The Sage handbook of digital journalism, 236-250. London: SAGE Publications Ltd.
Cave, S. ve Dihal, K. (2023). Imagining AI: How the World Sees Intelligent Machines. Oxford University Press.
Chuan, C.-H., Tsai, W.-H. S. ve Cho, S. Y. (2019). Framing Artificial Intelligence in American Newspapers. Proceedings of the 2019 AAAI/ACM Conference on AI, Ethics, and Society içinde (ss. 339-344). AIES ’19: AAAI/ACM Conference on AI, Ethics, and Society, sunulmuş bildiri, Honolulu HI USA: ACM. doi:10.1145/3306618.3314285
Clankie, S. (2002). A theory of genericization on brand name change. The Edwin Mellen Press.
Couldry, N. ve Hepp, A. (2018). The mediated construction of reality. John Wiley & Sons.
Crawford, K. (2021). The atlas of AI: Power, politics, and the planetary costs of artificial intelligence. Yale University Press.
Cushion, S. (2023). Beyond mainstream media: Alternative media and the future of journalism. Londra:Routledge.
De Vreese, C. H. (2005). News framing: Theory and typology. Information design journal+ document design, 13(1), 51-62.
de-Lima-Santos, M.-F. ve Ceron, W. (2022). Artificial Intelligence in News Media: Current Perceptions and Future Outlook. Journalism and Media, 3(1), 13-26. doi:10.3390/journalmedia3010002
Downing, J. D. (2000). Radical media: Rebellious communication and social movements. Sage.
Elmholdt, K. T., Nielsen, J. A., Florczak, C. K., Jurowetzki, R. ve Hain, D. (2025). The hopes and fears of artificial intelligence: A comparative computational discourse analysis. AI & SOCIETY, 40(6), 4765-4782. doi:10.1007/s00146-025-02214-z
Engward, H. (2013). Understanding grounded theory. Nursing Standard (through 2013), 28(7), 37.
Entman, R. M. (1993). Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51-58. doi:10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x
Erimli, A. ve Özçağlayan, M. (2023). Alternatif Medya Kavramı Tartışmaları Ekseninde Türkiye’deki Ağ Tabanlı Alternatif Medya Üzerine Bir İnceleme. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 99-118.
Erjavec, K. ve Poler Kovačič, M. (2010). Relations with the media: Who are the main actors in an advertorial production process in Slovenia? Journalism, 11(1), 91-109. doi:10.1177/1464884909349581
Fuchs, C. (2021). Digital capitalism: Media, communication and society volume three. Routledge.
Gamson, W. A. ve Modigliani, A. (1989). Media Discourse and Public Opinion on Nuclear Power: A Constructionist Approach. American Journal of Sociology, 95(1), 1-37.
Glaser, B. G. ve Holton, J. (2004). Remodeling grounded theory. Grounded Theory Review, 4(01), 1-24.
Goffman, E. (1974). Frame analysis: An essay on the organization of experience. Harvard university press.
Herman, E. S. ve Chomsky, N. (1988). Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media. New York: Pantheon books.
Ittefaq, M., Zain, A., Arif, R., Ala-Uddin, M., Ahmad, T. ve Iqbal, A. (2025). Global news media coverage of artificial intelligence (AI): A comparative analysis of frames, sentiments, and trends across 12 countries. Telematics and Informatics, 96, 102223. doi:10.1016/j.tele.2024.102223
Johnson, D. G. ve Verdicchio, M. (2017). Reframing AI Discourse. Minds and Machines, 27(4), 575-590. doi:10.1007/s11023-017-9417-6
Kaya, A. R. (2009). İktidar yumağı: Medya, sermaye, devlet. İmge Kitabevi.
Kızılkaya, E. ve Ütücü, B. (2021). Türkiye dijital medya raporu [IPI Turkey digital media report]. International Press Institute (IPI). Erişim tarihi: 15 Ocak 2026 https://bianet.org/system/uploads/1/files/attachments/000/003/323/original/IPI-Turkey-Digital-Media-Report.pdf
Krippendorff, K. (2019). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology (4. bs.). SAGE Publications.
Kuyucu, M. (2013). Türkiye’de çapraz medya sahipliği: Medya ekonomisine olumsuz etkileri ve bu etkilerin önlenmesine yönelik öneriler. Selçuk İletişim, 8(1), 144-163.
Leotescu, G. S. (2024). Mapping AI in the News Media Sector-Technological Disruption in Practices of Journalism. Social Sciences and Education Research Review, 11(2), 102-108.
Liu, J., Dong, W., Wang, X. ve Gao, G. (2026). The Framing in Media Policy Narratives of Artificial Intelligence Generated Content: A Comparative Between Traditional Media and Social Media in China. Review of Policy Research, 43(2), e70030. doi:10.1111/ropr.70030
McChesney, R. W. (2008). The political economy of media: Enduring issues, emerging dilemmas. NYU Press.
Minsky, M. (1961). Steps toward Artificial Intelligence. Proceedings of the IRE, 49(1), 8-30. doi:10.1109/JRPROC.1961.287775
Minsky, M. (1974). A framework for representing knowledge. The psychology of computer vision içinde editör P. Winston, 211-277. https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/6089.
Moran, R. E. ve Shaikh, S. J. (2022). Robots in the News and Newsrooms: Unpacking Meta-Journalistic Discourse on the Use of Artificial Intelligence in Journalism. Digital Journalism, 10(10), 1756-1774. doi:10.1080/21670811.2022.2085129
Mosco, V. (2009). The political economy of communication. SAGE
Nacaroğlu, D. ve Savci, S. (2023). Yapay Zekânın Medyada Sunumu ve Yükselişi: Olanaklar, Sınırlar ve Tehlikeler. Yeni Medya Dergisi. doi:10.55609/yenimedya.1365439
Narin, Ö. (2023). Yapay zekânın emeği. 14 Şubat 2026 tarihinde https://birikimdergisi.com/dergiler/birikim/1/sayi-415-kasim-2023/10144 adresinden erişildi.
Neuendorf, K. A. (2017). The Content Analysis Guidebook. SAGE Publications, Inc. doi:10.4135/9781071802878
Nguyen, D. ve Hekman, E. (2024). The news framing of artificial intelligence: A critical exploration of how media discourses make sense of automation. AI & SOCIETY, 39(2), 437-451. doi:10.1007/s00146-022-01511-1
Noble, S. U. (2018). Algorithms of oppression: How search engines reinforce racism. Algorithms of oppression: How search engines reinforce racism (ss. xv, 229). New York, NY, US: New York University Press.
O’Neil, C. (2016). Weapons of Math Destruction: How Big Data Increases Inequality and Threatens Democracy. New York: Crown.
Özel, E. K. ve Öksüz, B. (2015). Yazili Basinda Advertorial: “Gazeteciler İçin Şeytanin Ta Kendisi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 67-104. doi:10.16953/deusbed.17713
Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research & Evaluation Methods. Thousand Oaks, Calif: SAGE Publications, Inc.
Radsch, C. (2022). Making Big Tech Pay for the News They Use. SSRN Scholarly Paper, Rochester, NY: Social Science Research Network. doi:10.2139/ssrn.4192026
Sarısakaloğlu, A. (2021). Framing Discourses in Turkish News Coverage Regarding Artificial Intelligence Technologies’ Prospects and Challenges. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (37), 20-38. doi:10.17829/turcom.803338
Shoemaker, P. J. ve Vos, T. (2009). Gatekeeping theory. Routledge.
Sönmez, E. E. (2015). Gazetelerde yer alan örtülü reklamlar: Reklam kurulu kararları üzerinden bir inceleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2015(41), 192-206.
Srnicek, N. (2017). Platform Capitalism. Polity Press, Cambridge Malden, MA.
Suerdem, A. ve Akkilic, S. (2021). Cultural Differences in Media Framing of AI. B. Schiele, X. Liu ve M. W. Bauer (Ed.), Science Cultures in a Diverse World: Knowing, Sharing, Caring içinde (ss. 185-207). Singapore: Springer. doi:10.1007/978-981-16-5379-7_10
Tandoc, E. C., Seet, S., Chan, V. X. ve Wong, P. J. O. (2025). Exploring AI identity: The media framing of communicative artificial intelligence in Singapore’s news sites. Public Understanding of Science, 34(7), 852-867. doi:10.1177/09636625251317970
Taşkaya, M. (2008). Türkiye’de neo-liberal süreçte örtülü reklam deneyimi: Düzenlemeler, denetim ve aktörler. Yayınlanmış doktora tezi, Ankara Üniversitesi
Tokgöz, O. (2010). Temel Gazetecilik. İstanbul: İmge Kitapevi
Van Dijck, J., Poell, T. ve De Waal, M. (2018). The platform society: Public values in a connective world. Oxford university press.
Van Dijk, T. A. (1998). Ideology: A multidisciplinary approach. SAGE Publication
Winiarska-Brodowska, M. ve Feher, K. (2024). Socio-cultural artificial intelligence (SCAI) and journalism: A transdisciplinary perspective in media and communication studies. Algorithms, Artificial Intelligence and Beyond içinde (ss. 105-120).Londra: Routledge.
Wojdynski, B. W. (2019). Advertorials and Native Advertising. T. P. Vos, F. Hanusch, D. Dimitrakopoulou, M. Geertsema-Sligh ve A. Sehl (Ed.), The International Encyclopedia of Journalism Studies içinde (1. bs., ss. 1-6). Wiley. doi:10.1002/9781118841570.iejs0062
Yurdam, S. (2022). Haber Kaynaklarının Korunması Meselesinde Kadim Çelişkiler, Yeni Sorunlar: Dijital Güvenlik Odaklı Bir Perspektife Doğru. ViraVerita E-Dergi, (15), 136-170. doi:10.47124/viraverita.995046
Zuboff, S. (2019). The age of surveillance capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power, edn. PublicAffairs, New York.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları, İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları, İnternet Yayıncılığı, Yeni Medya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülseren Şendur Atabek
0000-0001-9118-2329
Türkiye

Fatma Yardibi ^*
0000-0001-8852-2708
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2026

Kabul Tarihi

25 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 44

DOI

https://doi.org/10.16878/gsuilet.1903085

IZ

https://izlik.org/JA86YK22LY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Şendur Atabek, G., & Yardibi, F. (2026). Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 44, 32-57. https://doi.org/10.16878/gsuilet.1903085

AMA

1.Şendur Atabek G, Yardibi F. Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi. 2026;(44):32-57. doi:10.16878/gsuilet.1903085

Chicago

Şendur Atabek, Gülseren, ve Fatma Yardibi. 2026. “Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim”. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, sy 44: 32-57. https://doi.org/10.16878/gsuilet.1903085.

EndNote

Şendur Atabek G, Yardibi F (01 Haziran 2026) Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi 44 32–57.

IEEE

[1]G. Şendur Atabek ve F. Yardibi, “Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim”, Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, sy 44, ss. 32–57, Haz. 2026, doi: 10.16878/gsuilet.1903085.

ISNAD

Şendur Atabek, Gülseren - Yardibi, Fatma. “Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim”. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi. 44 (01 Haziran 2026): 32-57. https://doi.org/10.16878/gsuilet.1903085.

JAMA

1.Şendur Atabek G, Yardibi F. Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi. 2026;:32–57.

MLA

Şendur Atabek, Gülseren, ve Fatma Yardibi. “Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim”. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, sy 44, Haziran 2026, ss. 32-57, doi:10.16878/gsuilet.1903085.

Vancouver

1.Gülseren Şendur Atabek, Fatma Yardibi. Türkçe Çevrimiçi Medyada Yapay Zekâ Haberleri: 2020–2025 Arasında Değişim. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi. 01 Haziran 2026;(44):32-57. doi:10.16878/gsuilet.1903085