Gezi Parkı Protestoları ve Haber Dili: Barış Gazeteciliği Perspektifiyle Haber Analizleri

Gezi’nin ilk günlerinin basında yeterince yer bulamamış olması sonucu kamunun bilgi edinme hakkının ihlal edilmesi ve sonrasında haberlerde kullanılan dil ve söylemler; bizi medya, iktidar, ideoloji üzerine düşünmeye yönlendirmektedir. Barış gazeteciliği teorisinin öngördüğü üzere saldırgan, nefret içerikli söylemler toplumun kutuplaşmasına, çatışmaların artmasına ve dolayısıyla şiddete sebep olmaktadır. Buradan hareketle, bu çalışmada 15 gazetenin 29 Mayıs-24 Haziran 2013 tarihleri arasında ilk sayfalarında yer alan haberler eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelenmekte ve 30 gazeteci ile yapmış olduğumuz yarı-yapılandırılmış görüşmeler analiz edilerek haberlerde nasıl bir dil kullanıldığı ve barış gazeteciliği bağlamında haberin nasıl olması gerektiği tartışılmaktadır. Bulgularımız ve gazetecilerin haber dili üzerine sunmuş olduğu görüşler, Türkiye’de medyanın çoğunlukla çatışmacı ve ayrımcı bir dil kullandığını göstermektedir.

Au début, les nouvelles sur le mouvement protestataire de Gezi n’avaient pas été publiées ou télévisées en Turquie. Les journaux nationaux et les chaînes de télévision en Turquie n’ont pas respecté au droit public de l’information. Cette situation nous amène à penser sur la relation entre les médias, le pouvoir politique et l’idéologie. Selon la théorie du journalisme de paix, les discours agressifs et les discours de haine peuvent polariser la société, augmenter les conflits et puis engendrer la violence. Dans ce travail, on examine les nouvelles publiées à la Une de 15 journaux turques du 29 Mai au 24 Juin 2013 avec la méthode d’analyse critique du discours ainsi que des entretiens (semi-structurés) avec les journalistes (30 entretiens ont été réalisés). Ce travail contient les débats sur la structure de l’information et essaie de trouver la réponse à la question suivante « comment doivent être les informations à l’égard du journalisme de paix ?». Nos conclusions et les opinions des journalistes sur la langue des nouvelles montrent que les médias en Turquie utilisent généralement une langue conflictuelle et discriminative.

At the first days of Gezi Park Protests, mostly the mainstream media didn’t cover the news regarding Gezi and they violated the publics’ right to freedom of information. In the light of this situation, the relation between media, political power, capital and ideology should be elaborated. According to the theory of peace journalism, aggressive and hateful discourses can polarize the society, increase conflicts and cause violence. Thus, in this study we analyze front pages of 15 newspapers between May 29 and June 24 2013, by utilizing critical discourse analysis method. Additionally, we examine the findings of semi-structured interviews carried out with 30 Turkish journalists. This study includes the debates on the structure of the news and tries to find answers on how the news should be structured towards the theory of peace journalism. Our findings and the opinions of journalists on the news language show that the media in Turkey mostly use conflictive and discriminative language.