Zorlu Bir Tanımlama Çabası: Kamusal Alan ve Anayasa Mahkemesi Kararları

Different usage of the concept of public sphere and of the related terms is analyzed in the context of the decisions of Turkish Constitutional Court in the article. We deal with the position of the concept of public sphere and related terms in historical development process of the modern state in order to have a general framework for the issue. At this sequence,the main point of departure is Habermas' theoretical framework by which he analyzes "public sphere" as a category of capitalist society, and describes it as a level between state and society. Habermas, who considers the relation of society with state, becomes main point of reference to analyze the development of public sphere in Turkey as well as in the related decisions of Turkish Constitutional Court. Although the issues of the decisions are varied from each other it could be concluded that "being public" is not only described in relation to the state as a public authority, but also identified with the state, rather than being a quality of autonomous public sphere in these decisions.

Dans le présent article, de divers usages que l'on se fait du concept d'espace public et des termes relatifs sont analysés eu égard au contexte des décisions prises par la Cour Constitutionnelle de la Turquie. La fonction que remplissent le concept d'espace public et des termes relatif à celui-ci dans l'évolution historique de l'Etat moderne est traité en vue de faire reposer notre analyse sur un cadre général. L'analyse en question se donne comme point de départ les travaux théoriques de J. Habermas qui interprète l'espace public comme une catégorie de la société capitaliste et qui le définit comme un niveau entre l'Etat et la société. Habermas qui porte une attention particulière sur la relation de l'Etat constitutionnel avec la société assure ainsi un cadre théorique référentiel très utile non seulement pour expliquer l'aventure de l'espace public en Turquie, mais aussi pour évaluer les décisions prises par la Cour Constitutionnel de la Turquie. Bien que les sujets traités varient d'une décision à l'autre, il est pour autant possible de conclure que, d'une part, la « publicité » y est généralement décrit en référence à l'Etat comme l'autorité publique et que, d'autre part, elle est identifiée avec l'Etat au lieu d'être considérée comme une caractéristique de la sphère publique autonome.

Makalede, Türkiye'de, son dönemlerde sıkça gündeme gelen "kamusal alan" ve ilişkili kavramların farklı kullanım biçimleri, Anayasa Mahkemesi'nin ilgili kararlarından hareketle incelenmektedir. Bir genel çerçeve oluşturması bakımından, kamusal alan ve ilgili terimlerin modern devletin tarihsel gelişim sürecindeki yerine ana çizgileriyle değinilmektedir. Kamusal alanı, devlet ile toplum arasındaki bir düzey olarak tanımlayan ve kapitalist topluma ait bir kategori olarak ele alan J. Habermas'ın değerlendirmeleri de önemli başvuru kaynaklarından biridir. Kamusal alanın anayasal devletle ilişkisine çok önem veren düşünürün sunduğu çerçeve, kamusal alanın Türkiye'deki serüvenini açıklama kapasitesinin yanı sıra, Anayasa Mahkemesi kararlarının değerlendirilmesinde de önemli bir referans noktası olmaktadır. İncelenen kararların konuları farklı olmakla birlikte, ortak bir genel sonuç, resmi söylemi hatırlatır biçimde, kamusallığın, devletten özerk bir alanın özelliği olmak yerine, bir kamu otoritesi olan devlet üzerinden tanımlanması, hatta bazı zamanlarda devletle özdeşleştirilmesidir.