Communication et revendication identitaire

The confrontation with the "identity retraction" and the obsession with issues of identity leads me to think that the "spectrum" which haunts the world is not necessarily that of the cultural standardization but rather more that of the identities balkanization. Religious fundamentalisms are not the only ones to proliferate: ethnic hysterias often accompany them and even inside our however pacified Western societies the social demands appear more and more as identity and community demands for recognition. This paper has for main purpose to fight against this "identity ideology": it's about to comment the idea that it cannot be a "natural identity" which would be essential just through force of circumstance. Each "identity"is a cultural, political and ideological construction based on the mutual exchange. This paper aims also to work out a new problematization on cultures' relationship and to outline the main stages of an intercultural pedagogy: as such this paper might contribute solving the problems that appear with identity issues. The "half-caste" word, as it is well known, is usually related to children who are born of a clearly distinct ethnic division. But the crossbreeding can also be defined as a state of culture, and as a mental universe related to certain social or family backgrounds and generally related on choices made in these social and family's circles. It can also be related on cultural exchanges and trips experiment. The crossbreeding indeed send back to the "identities patchwork": any culture is made of jamming, of crossbreeding, and of exchanges which seize certain components of the dominant culture while transforming their symbolic meaning. The various people who make the world do not fight only: they can meet; they can mix; they can exchange, and they can be translated. The crossbreeding encourages us to get a multi-phonic vision of the world and makes us sensitive to the multiple feelings whose culture is made of. It obliges us to think across the borders by pointing out how mix we are.

La confrontation avec la « rétraction » identitaire et la tyrannie des identités me conduit à penser que le « spectre » qui hante le monde n'est pas nécessairement celui de l'uniformisation culturelle mais bien plutôt celui d'une balkanisation des identités et que la « retribalisation » des sociétés gagne sur de multiples fronts. Les fondamentalismes religieux ne sont d'ailleurs pas les seuls à proliférer, les délires ethniques les accompagnent souvent et même à l'intérieur de nos sociétés occidentales pourtant pacifiées, les revendications prennent de plus en plus la forme de revendications identitaires et communautaires. Les pages qui suivent ont pour but essentiel de lutter contre cette idéologie identitaire en essayant d'interroger l'idée qu'il ne peut exister « d'identité » naturelle qui s'imposerait par la force des choses. Chaque « identité » est une construction culturelle, politique et idéologique fondée sur l'échange : du moins c'est ce que ces pages voudraient proposer à la réflexion. Elles se proposent ainsi d'élaborer une nouvelle problématisation des rapports entre les cultures et d'esquisser les étapes d'une pédagogie à l'interculturel, espérant ainsi également contribuer à la résolution des problèmes que ne manque pas de soulever la rétraction identitaire. Le mot « métis », comme on le sait, désigne ordinairement des enfants nés d'une division ethnique clairement tranchée. Mais le métissage peut être aussi défini comme un état de culture, un univers mental lié à certains milieux sociaux ou familiaux et le plus souvent à des choix faits dans ces milieux et familles, à l'expérience de l'échange culturel et du voyage. Le métissage en effet porte au « patchwork » des identités : toute culture est ainsi faite de brouillages, de métissages, d'échanges qui se saisissent de certaines composantes de la culture dominante en en transformant souvent leur sens symbolique. Les peuples divers qui composent le monde ne font donc pas que se combattre, ils peuvent se rencontrer, ils peuvent se mélanger, ils peuvent échanger, ils peuvent se traduire. Le métissage encourage ainsi une vision multi phonique du monde et rend ainsi sensible les multiples fibres dont une culture se tisse et ce faisant nous presse de penser par delà les frontières en nous rappelant le métis qui est en nous mêmes.

Kimliksel " geri çekilme" ve kimliklerin tiranlığıyla karşı karşıya kalınması bana, dünyaya tebelleş olan "hayaletin kültürel tektipleşmeden daha ziyade kimliklerin balkanlaşmasından kaynaklandığını ve toplumların "yeniden kabileleşmesinin" pek çok cephede kazandığını düşündürüyor. Yalnızca köktendincilik değil, ona eşlik eden etnik histeri de dünyanın hemen her yerinde olduğu gibi, barışçıllaşmış olmalarına rağmen Batı toplumlarında bile varlığını hissettiriyor, toplumsal talepler de daha çok kimliklerin ve cemaatlerin tanınma talepleri olarak ortaya çıkıyor. Bu çalışmanın amacı, kimliğin şeylerin doğası gereği var olacak "doğal" oluşum olarak var olabileceği fikrini sorgulamayı deneyerek kimlikçi ideolojiye karşı çıkmaktır. Her kimlik etkileşime dayalı kültürel, politik ve ideolojik bir yapıdır. En azından biz bu çalışmada bunun düşünülmesini sağlamayı deneyeceğiz. Bu çalışmada ayrıca kültürler arasındaki ilişkiler hakkında yeni bir sorunsal oluşturmayı ve kültürlerarasılığı esas alan bir pedagojinin temel ilkelerinin tasarlanmasını amaçlıyoruz. Bunu yaparken kimliksel geri çekilmelerin sürekli gündeme taşıdığı sorunlara bir çözüm önermeyi umut ediyoruz. "Melez" sözcüğünün sıradan kullanımı bilindiği gibi iki farklı etnik kökene sahip ebeveynlerden doğan çocuklar için kullanılır. Ama melezleşme, bir kültür durumu, belli bir toplumsal çevreye ve aile ortamına, bu ortamlardaki tercihlere ve özellikle kültürel etkileşimlerden ve yolculuklardan kazanılan deneyimlere bağlı bir düşünsel evren olarak da tanımlanabilir. Melezleşme gerçekten de kimlikleri "yamalı bohçaya" dahil eder. Dolayısıyla her kültür baskın kültürün kimi bileşenlerini genellikle onların simgesel anlamlarını dönüştürerek içerimleyen karışımlarla, melezleşmelerle, mübadelelerle oluşmuştur. O halde dünyayı oluşturan çeşitli halklar yalnızca savaşmazlar, aynı zamanda karşılaşabilir, birbirine karışabilir, karşılıklı mübadelelerde bulunabilir ve birbirlerine tercüme olabilirler. Böylece melezleşme çok sesli bir dünya görüsünü cesaretlendirir ve bir kültürün kendisini dokuduğu çoğul iplikleri duyarlı kılabilir. Bunu yaparken de içimizdeki melezi bize anımsatarak bizi sınırları aşarak düşünmeye iter.