Suriyelilerin Ulusötesi İlişkilerinde ve Göç Sonrası Uyum Süreçlerinde Sosyal Medyanın Rolü

Tuba Sütlüoğlu; Sait Vesek

doi:10.16878/gsuilet.1260030

TR EN FR

Suriyelilerin Ulusötesi İlişkilerinde ve Göç Sonrası Uyum Süreçlerinde Sosyal Medyanın Rolü

Öz

Bu çalışma, Suriyelilerin ulusötesi ilişkilerinde ve göç ettikleri yerdeki sosyal uyum süreçlerinde sosyal medyanın rolüne odaklanmaktadır. Araştırmanın amacı, Gaziantep’te yaşayan Suriyelilerin göç öncesi ve göç sonrası deneyimlerine sosyal medya kullanımının nasıl eşlik ettiğini keşfetmektir. Nitel yöntem ve fenomenolojik desenin benimsendiği araştırmada, Gaziantep’te yaşayan geçici koruma statüsündeki 12 Suriyeli ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, yeni medya araç ve ortamlarının Suriyelilerin göç etme kararlarındaki etkisi ile, bu araç ve ortamların diasporik alandaki kullanımlarının göç sonrası sosyal uyum süreçlerindeki etkisi irdelenmiştir. Ulusötesi alanlarda, Suriye ile olan bağlantıların devam ettirilmesi noktasındaki sosyal medya pratikleri de araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma sonuçları, sosyal medyanın göçe karar verme ve göç sonrası uyumun sağlanması süreçlerinde Suriyeliler için önemli rol oynadığını göstermektedir. Sosyal medyanın göç sonrası uyumun sağlanmasında oynadığı rol; dil öğrenmeyi, işgücü piyasasına katılmayı, bilgi edinme ile dayanışma ve yardımlaşma ağlarına dahil olmayı kolaylaştırma işlevleri üzerinden somutlaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

The Role of Social Media in Transnational Relations and Post-Migration Adaptation Processes of Syrians

Abstract

This study focuses on the role of new media in transnational relations of Syrians and processes of social adaptation to the place they have migrated to. The aim of the study is to explore how the use of social media accompanies the pre- and post-migration experiences of Syrians living in Gaziantep. In the study which adopted a qualitative method and phenomenological design, semi-structured interviews were held with 12 Syrians under temporary protected status living in Gaziantep. In the study, the effect of new media tools and environments on the decision of Syrians to migrate and the effect of using these tools and environments in the diasporic field on the post-migration social adaptation processes were examined. Social media practices to maintain connections with Syria in transnational areas were also included in the study. The study results indicate that social media play an important role for Syrians in decision-making on migration and ensuring social adaptation after migration. The role played by social media in ensuring post-migration adaptation is concretized through its functions of facilitating language learning, participation in the labor market, acquiring information, and being involved in solidarity and assistance networks.

Keywords

Le Rôle des Médias Sociaux dans les Relations Transnationales des Syriens et les Processus d'Adaptation Post-Migratoire

Öz

Cette étude se concentre sur le rôle des nouveaux médias dans les relations transnationales des Syriens et dans les processus de leur adaptation sociale sur le lieu de migration. L'objectif de la recherche est d'explorer comment l'utilisation des médias sociaux accompagne les expériences pré-migratoires et post-migratoires des Syriens vivant à Gaziantep. Dans le cadre de cette recherche, qui a adopté une méthode qualitative et un dessin phénoménologique, des entretiens semi-structurés ont été menés avec 12 Syriens vivant à Gaziantep sous protection temporaire. L'étude analyse l'impact des nouveaux outils et environnements médiatiques sur la décision des Syriens d'émigrer et l'impact de l'utilisation de ces outils et environnements dans le domaine de la diaspora sur les processus de cohésion sociale post-migratoire. Les pratiques des médias sociaux pour maintenir des liens avec la Syrie dans des espaces transnationaux ont également été incluses dans l'étude. Les résultats de la recherche montrent que les médias sociaux jouent un rôle important pour les Syriens dans les processus de prise de décision et de cohésion sociale après la migration. Le rôle des médias sociaux dans l'adaptation post-migratoire est incarné par leurs fonctions de facilitation de l'apprentissage de la langue, de participation au marché du travail, d'obtention d'informations et de participation à des réseaux de solidarité et de soutien.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abidin, C. (2020). Mapping internet celebrity on TikTok: Exploring attention economies and visibility labours. Cultural Science Journal, 12(1), 77–103. https://doi.org/10.5334/csci.140
AbuJarour, S. ve Krasnova, H. (2017). Understandıng the role of ICTs in promotıng social inclusion: The case of Syrıan refugees in Germany. Erişim 22 Nisan 2021, https://km4s.ca/wp-content/uploads/AbuJarourKrasnova-Understanding-the-Role-of-ICTs-in-Promoting-Social-Inclusion-The-Case-of-Syrian-Refugees-in-Germany.pdf
Access Now. (2021). Digital dominion: How the Syrian regime’s mass digital surveillance violates human rights. Erişim 5 Ekim 2022, https://www.accessnow.org/?s=digital+dominion
Ağlargöz O. ve Yardımcı, Ş. (2019). Uluslararası düzensiz göç ve çalışma hayatı: Şanlıurfa ilindeki Suriyeli göçmenlerin durumu. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 14(2), 535 – 558.
Alencar, A. (2018). Refugee integration and social media: A local and experiential perspective. Information, Communication & Society, 21(11), 1588-1603. https://doi.org/10.1080/1369118X.2017.1340500
Anderson, S. ve Daniel, M. (2020). Refugees and social media in a digital society: How young refugees are using social media and the capabilities it offers in their lives in Norway. The Journal of Community Informatics, 16, 26-44. https://doi.org/10.15353/joci.v16i0.3473
Andrade, A. D., ve Doolin, B. (2016). Information and communication technology and the social inclusion of refugees. MIS Quarterly. 40(2), 405-416. Erişim 20 Aralık 2022, http://aisel.aisnet.org/misq/vol40/iss2/9/
Apak, H. (2015). Suriyeli göçmenlerin gelecek beklentileri: Mardin örneği. Toplum ve Bilim Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9), 125-142. https://doi.org/10.20493/bt.53521

Appadurai, A. (1990). Disjuncture difference in the global cultural economy. Theory, Culture & Society, 7(2-3), 295-310. https://doi.org/10.1177%2F026327690007002017 Atila Demir, S. (2018). Sakarya’daki yaşlı Suriyelilerin göç deneyimleri ve sorunları. Göç Dergisi, 5(2), 205-218. https://doi.org/10.33182/gd.v5i2.605
Bates, J., ve Komito, L. (2012). Migration, Community and Social Media. G. Boucher, A. Grindsted, & T. L. Vicente (Eds.), Transnationalism in the Global City içinde (97-112). University of Deusto. Erişim 17 Ekim 2020, https://www.torrossa.com/en/resources/an/2509178#page=97
Boybeyi, S. (2021). Suriyeli sığınmacıların Facebook kullanma motivasyonları: Kilis örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Giresun Üniversitesi.
Boyd, M. (1989). Family and personal networks in international migration: Recent developments and new agendas. International Migration Review, 23(3), 638- 70. https://doi.org/10.1177/019791838902300313
Castells, M. (2005). Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür, I. Cilt Ağ toplumunun yükselişi. (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Castles, S., & Miller, M. J. (2008). Göçler Çağı, Modern Dünyada Uluslararası Göç Hareketleri, (B. U. Bal, İ. Akbulut, Çev.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Charmarkeh, H. (2013). Social media usage, Tahriib (Migration), and settlement among Somali refugees in France. Refuge: Canada’s Journal on Refugees, 29(1), 43–52. https://doi.org/10.25071/1920-7336.37505
Cosenza, V. (2022). World map of social networks. Erişim 20 Aralık 2022, https://vincos.it/world-map-of-social-networks/
Creswell, J. W. (2018). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Çakran, Ş., ve Eren, V. (2017). Mülteci Politikası: Avrupa Birliği ve Türkiye Karşılaştırması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(9), 1-30. Erişim 19 Mart 2021, https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/31632/321457
Çarpar, M. C. ve Göktuna Yaylacı, F. (2020). Forced migration as a crisis in masculinity: A sociological approach to refugee men’s remasculinization strategies in Turkey. Journal of Refugee Studies, 34(4), 3846-3870. https://doi.org/10.1093/jrs/feaa138
Çetin, İ. (2016). Türkiye’de Suriyeli sığınmacıların sosyal ve kültürel entegrasyonu. Sosyoloji Dergisi, 34, 197-222. Erişim 14 Mart 2021, https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosder/issue/41008/495556
Gün Çınğı, T. (2020). Terör korkusu ve algılanan terör riskinin alturistik boyutları. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 37(2), 358-371. doi:10.32600/huefd.700607
Çömlekçi, M. F. (2020). Social media use among international students: Cultural adaptation and socialization. TRT Akademi, 5(10), 668-684. Erişim 17 Ekim 2022, https://dergipark.org.tr/en/pub/trta/issue/56639/726277
Çömlekçi, M. F. ve Bozkanat, E. (2019). Alternatif diasporanın sosyal medya iletişimi: “New wave in Berlin” Facebook grubu örneği. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(2), 932-952. Erişim 12 Nisan 2021, https://doi.org/10.19145/e-gifder.554323
Dasuki, S. ve Effah, J. (2021). Mobile phone use for social inclusion: The case of internally displaced people in Nigeria, Information Technology for Development, 28(3), 532-557. https://doi.org/10.1080/02681102.2021.1976714
Dekker, R. ve Engbersen, G. (2012). How social media transform migrant networks and facilitate migration. International Migration Institute Working Papers. Erişim 1 Ekim 2022, https://www.migrationinstitute.org/publications/wp-64-12
Dinbabo, M. F., Badewa, A. ve Yeboah C. (2021). Socio-economic inequity and decision-making under uncertainty: West African migrants’ journey across the Mediterranean to Europe. Social Inclusion, 9(1), 216-225. https://doi.org/10.17645/si.v9i1.3663
Erdem, B. (2018). How can social media be helpful for immigrants to integrate society in the US. European Journal of Multidisciplinary Studies, 3(3), 74-79. https://doi.org/10.26417/ejms.v3i3.p74-79
Erdoğan, M. M. (2020). Suriyeliler Barometresi-2019: Suriyelilerle Uyum İçinde Yaşamın Çerçevesi. Orion Kitabevi.
Erkan, E. (2016). Suriyeli göçmenler ve dini hayat: Uyum, karşılaşma, benzeşme Gaziantep örneği. İlahiyat Akademi, 4, 1-36. Erişim 17 Ekim 2022, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1030852
Fawcett, J. T. (1989). Networks, linkages and migration systems. International Migration Review, 23(3), 671-80. https://doi.org/10.2307/2546434
Feinstein, S., Poleacovschi, C., Drake, R., Winters, L. A. (2022). States and refugee integration: A comparative analysis of France, Germany, and Switzerland. Journal of International Migration and Integration, (23), 2167–2194. https://doi.org/10.1007/s12134-021-00929-8
Genç, H. D. ve Öztürk, D. (2016). Türkiye’deki Suriyeli kadınlar: Mevcut durumları, sorunlar ve çözüm önerileri. Liberal Düşünce Dergisi, (84), 67-91. Erişim 10 Ekim 2022, https://dergipark.org.tr/tr/pub/liberal/issue/48154/609214
Giddens, A. (2010). Modernite ve Bireysel-Kimlik. (Ü. Tatlıcan Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
Gillespie, M., Osseiran, S., ve Cheesman, M. (2018). Syrian refugees and the digital passage to Europe: Smartphone infrastructures and affordances. Social Media + Society, 4(1), 1-12. https://doi.org/10.1177/2056305118764440
Göç İdaresi Başkanlığı. (2022). Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda Geçici Koruma. Erişim 01 Ağustos 2021, https://www.goc.gov.tr/yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanununda-gecici-koruma#
Göç İdaresi Başkanlığı. (2023). Geçici Koruma. Erişim 29 Mayıs 2023, https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638
Göktuna Yaylacı, F. (2018). Göçler Çağında Sosyal Hizmetler, Göçe İlişkin Temel Kavramlar ve Kuramsal Yaklaşımlar. F. Göktuna Yaylacı (Ed.), Göçmen ve Sığınmacılarla Sosyal Hizmet içinde (2-27). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
Göktuna Yaylacı, F. ve Çarpar, M. C. (2019). Zorunlu göçün görün(e)meyen aktörleri: Temsil ve toplumsal cinsiyet bağlamında sığınmacı erkekler. Journal of Economy Culture and Society, 60, 61-85. https://doi.org/10.26650/JECS2019-0007
Görland, S. O. ve Arnold, S. (2022). “Without It, You Will Die” Smartphones and Refugees’ Digital Self-Organization. E. Balkan & Z. Kutlu Tonak (Eds.), Refugees on the Move: Crisis and Response in Turkey and Europe içinde (239–261). Berghahn Books.
Granovetter, M. S. (1973). The strenght of weak ties. American Journal of Sociology, 78(6), 1360-1380. Erişim 09 Şubat 2022, https://snap.stanford.edu/class/cs224w-readings/granovetter73weakties.pdf
Gurak, D. T. ve Cases, F. (2010). Migration Networks and The Shaping of Migration Systems. M. M. Kritz, L. L. Lim ve H. Zlotnik (Ed.), International Migration Systems içinde (150-176). Clarendon Press.
Güllüpınar, F. (2020). Göç Kuramları. F. Güllüpınar (Ed.), Göç Sosyolojisi içinde (3-24). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.
Hiller, H. H. ve Franz, T. M. (2004). ‘New ties, old ties and lost ties: The use of the internet in diaspora’. New Media & Society, 6(6), 731-52. https://doi.org/10.1177/146144804044327
International Labour Organization. (2020). Syrian Refugees in the Turkish Labour Market. Report. Erişim 9 Kasım 2022, https://www.ilo.org/ankara/publications/WCMS_738602/lang--en/index.htm
Internet World Stats. (2016). Syria: Internet Usage, Broadband and Telecommunications Report. Erişim 5 Ekim 2022, https://www.internetworldstats.com/me/sy.htm
Internet World Stats. (2022). Internet Usage in the Middle East. Erişim 5 Ekim 2022, https://www.internetworldstats.com/stats5.htm
Kaçar Tunç, G. (2020). Refakatsiz sığınmacı çocukların Avrupa’ya yönelik göç deneyimleri: Eleştirel bir literatür değerlendirmesi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(46), 83-104.
Scheibe, K., Zimmer, F. ve Stock, W. (2019). Social Media Usage of Asylum Seekers in Germany Conference Paper. Erişim 5 Mayıs 2021, https://www.isi.hhu.de/fileadmin/redaktion/Fakultaeten/Philosophische_Fakultaet/Sprache_und_Information/Informationswissenschaft/Dateien/Wolfgang_G._Stock/2019/331.pdf
Kaya, A. (2016). İslam Göç ve Entegrasyon. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
King, R. ve Wood, N. (2001). Media and Migration: Constructions of Mobility and Difference. London and New York: Routledge.
Kumar, K. B., Culbertson, S., Constant, L., Nataraj, S., Unlu, F., Bouskill, K. E., Moini, J. S., Kostello, G., Rafig oglu Aliyev, G.,
Afashe, F. (2018). Opportunities for All. RAND Corporation. Erişim 21 Şubat 2020, https://www.rand.org/pubs/research_reports/RR2653.html
Leurs, K. ve Smets, K. (2018). Five questions for digital migration studies: Learning from digital connectivity and forced migration in(to) Europe. Social Media+Society, 4(1), 1-16. https://doi.org/10.1177/2056305118764425
Lordoğlu, K. ve Aslan M. (2018). Görünmeyen göçmen çocukların işçiliği: Türkiye’deki Suriyeli çocuklar. Çalışma ve Toplum, 2(57), 715-732. Erişim 24 Mayıs 2023, https://dergipark.org.tr/tr/pub/ct/issue/71818/1155393
Mancini, T., Sibilla, F., Argiropoulos, D., Rossi, M. ve Everri, M. (2019). The opportunities and risks of mobile phones for refugees’ experience: A Scoping Review. Plos One, 14(12): e0225684. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0225684
Massey, D. S., Arango, J., Hugo, G., Kouaouci, A., Pellegrino, A. ve J. Taylor, E. (1993). “Theories of international migration: A review and appraisal”. Population and Development Review, 19(3), 431-466. https://doi.org/10.2307/2938462
McLuhan, M., ve Fiore, Q. (2012). Medya Mesajı, Medya Masajıdır (İ. Haydaroğlu Çev.). S. Semerci (Ed.). İstanbul: MediCat Kitapları.
Nadide, G. (2018). Yeni iletişim teknolojilerinin Suriye’den Avrupa’ya siber ağlarla ördüğü yasa dışı göç yolları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
Nagy, V. (2018). Roma networks: Ethnic solidarity in an internet age? Intersections, 4(3). 158-179. https://doi.org/10.17356/ieejsp.v4i3.440
Öner. A. Ş. (2016). Son Mu Başlangıç Mı? Göç Çalışmalarında Sosyal Bir Olgu Olarak Geri Dönüş. S. G. I. Öner ve N. A. Ş. Öner (Ed.), Küreselleşme Çağında Göç içinde (263-285) İstanbul: İletişim Yayınları.
Patil, A. (2019, January 4-7). The Role of ICTs in Refugee Lives. ICTD ’19: Proceedings of the In Tenth International Conference on Information and Communication Technologies and Development, Ahmedabad, India. Erişim 17 Aralık 2022, https://doi.org/10.1145/3287098.3287144
Ragnedda, M. (2018). Conceptualizing digital capital. Telematics and Informatics, 35(8), 2366-2375. doi: 10.1016/j.tele.2018.10.006
Redecker, C., Haché, A. ve Centeno, C. (2010). Using Information and Communication Technologies to promote Education and Employment Opportunities for Immigrants and Ethnic Minorities. Joint Research Centre, European Commission. Erişim 20 Nisan 2022, https://www.academia.edu/6470926/Using_Information_and_Communication_Technolo
Righard, E., ve Boccagni, P. (2015). Mapping the theoretical foundations of the social work-migration nexus. Journal of Immigrant & Refugee Studies, 13(3), 229-244. https://doi.org/10.1080/15562948.2015.1035473
Malik A. R., ve Asnur, M. N. A. (2019). Using social media as a learning media of foreign language students in higher education. Bahtera: Jurnal Pendidikan Bahasa Dan Sastra, 18(2), 166-175. https://doi.org/10.21009/BAHTERA.182.06
Şanlıer Yüksel, I., ve Yüksel, M. (2011). Resistanbul: An analysis of Mediated Communication in Transnational Activism. S. Cottle ve L. Lester (Ed.), Transnational Protests and the Media içinde (242-254). Peter Lang.
Şanlıer, Y. (2020). Empowering experiences of digitally mediated flows of information for connected migrants on the move, Journal of Ethnic and Migration Studies, 48(8), 1838-1855. https://doi.org/10.1080/1369183X.2020.1796264
Tekindal, M. ve Uğuz Arsu, Ş. (2020). Nitel araştırma yöntemi olarak fenomenolojik yaklaşımın kapsamı ve sürecine yönelik bir derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153-182. Erişim 24 Mayıs 2023, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1355632
The UN Refugee Agency. (t.y.). Türkiye’de Geçici Koruma. Erişim 1 Ağustos 2022, https://help.unhcr.org/turkiye/tr/information-for-syrians/temporary-protection-in-turkey/
Tunga Y., Engin G., ve Çağıltay, K. (2020). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitiminde karşılaşılan sorunlar üzerine bir alanyazın taraması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 317-333. https://doi.org/10.31123/akil.437410
Türk, M. S. (2020). Suriyeli göçmenlerin sosyal medya kullanım pratikleri. ICT MEDIA Dergisi (Şubat 2020). Erişim 24 Mayıs 2022, https://fliphtml5.com/kfal/gmqd
Wellman, B. (1999). ‘From Little Boxes to Loosely Bounded Networks: The Privatization and Domestication of Communities’. J. L. Abu-Lughod (Ed.), Sociology for the Twenty-First Century. Continuities and Cutting Edge içinde. University of Chicago Press.
Williams, C., ve Graham, M. (2014). ‘A world on the move’: Migration, mobilities and socialwork. British Journal of Social Work, 44(1), i1–i17. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcu058
Vuningoma, S., Lorini, M. R., ve Wallace, C. (2021, June 20-25). How Refugees in South Africa Use Mobile Phones for Social Connectedness. C&T '21: Proceedings of the 10th International Conference on Communities & Technologies - Wicked Problems in the Age of Tech, Seattle, WA, USA. Erişim 17 Temmuz 2022, https://doi.org/10.1145/3461564.3461569

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tuba Sütlüoğlu ^*
0000-0003-0044-2936
Türkiye

Sait Vesek
0000-0002-6485-721X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2023

Kabul Tarihi

25 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 39

DOI

https://doi.org/10.16878/gsuilet.1260030

IZ

https://izlik.org/JA24FZ35BH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sütlüoğlu, T., & Vesek, S. (2023). Suriyelilerin Ulusötesi İlişkilerinde ve Göç Sonrası Uyum Süreçlerinde Sosyal Medyanın Rolü. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 39, 35-61. https://doi.org/10.16878/gsuilet.1260030

Cited By

Göç ve Sosyal Medya: Harran Üniversitesi’ndeki Suriyeli Öğrencilerin Deneyimleri

Middle East Journal of Refugee Studies

https://doi.org/10.70045/mejrs.1571717