The Representation of Children’s Rights in Cumhuriyet Newspaper: A Thematic Analysis in a Socio-Political Context

Tuğba Canbulut

doi:10.16878/gsuilet.1677221

TR EN FR

Cumhuriyet Gazetesinde Çocuk Haklarının Temsili: Sosyo-Politik Bağlamda Tematik Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de çocuk hakları temalı haber söyleminin zaman içerisinde nasıl bir sosyo-politik bağlam içinde biçimlendiğini incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, çocukların medyadaki görünürlüğünün ve kamuoyunun çocuk haklarına yönelik duyarlılığının zamanla nasıl dönüşüm geçirdiğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, 1990–2024 yılları arasında Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan çocuk haklarıyla ilişkili haber metinleri tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Medyanın, çocukların korunmasına ilişkin toplumsal farkındalığın oluşmasında ve çocuklukla bağlantılı toplumsal meselelerin algılanış biçimlerinin şekillenmesinde belirleyici bir rol üstlendiği görülmektedir. Çalışma bulguları, eğitim politikaları ve ekonomik krizler gibi makro düzeydeki sosyo-politik dinamiklerin, medyada çocukluk temsilleri aracılığıyla yansıma bulduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma, medyanın bu alandaki toplumsal duyarlılığı artırma ve kamu desteğini harekete geçirme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymakla birlikte, çocuklara ilişkin sorunların daha etkin biçimde ele alınabilmesi için medya ile sivil toplum arasında daha güçlü ve sürdürülebilir bir etkileşim gerekliliğine de dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

The Representation of Children’s Rights in Cumhuriyet Newspaper: A Thematic Analysis in a Socio-Political Context

Abstract

This study examines how children’s rights-themed news in the Turkish media has been shaped by socio-political contexts over time. It aims to explore the evolving visibility of children and the public awareness of their rights. Thematic analysis was conducted on news articles related to children’s rights in Cumhuriyet newspaper from 1990 to 2024. The media plays a crucial role in informing the public about the protection of children and in shaping perceptions around related social issues. This study also reveals how broader socio-political dynamics are echoed in the press’s depiction of childhood and child-related concerns. While the findings suggest that journalism can mobilize public support and contribute to more informed social engagement, they also highlight the need for a stronger, more sustained interaction between media and civil society to address these challenges effectively.

Keywords

La représentation des droits des enfants dans le journal Cumhuriyet: Une analyse thématique dans un contexte sociopolitique.

Öz

Cette étude examine comment le discours médiatique sur les droits de l’enfant en Turquie s’est formé dans un contexte socio-politique au fil du temps. L’objectif principal de la recherche est de mettre en lumière l’évolution de la visibilité des enfants dans les médias ainsi que la transformation de la sensibilité de l’opinion publique à l’égard des droits de l’enfant. À cette fin, une analyse thématique a été menée sur les articles relatifs aux droits de l’enfant publiés dans le journal Cumhuriyet entre 1990 et 2024. Les résultats montrent que les médias jouent un rôle déterminant dans la construction d’une conscience sociale autour de la protection des enfants et dans la formation des perceptions liées aux problématiques de l’enfance. L’étude révèle également que des dynamiques socio-politiques de plus grande envergure – telles que les politiques éducatives et les crises économiques – se reflètent dans les représentations médiatiques de l’enfance. Si les médias disposent d’un potentiel important pour renforcer la mobilisation publique et encourager une plus grande sensibilisation sociale, les conclusions soulignent aussi la nécessité d’une interaction plus forte et durable entre les médias et la société civile afin de mieux répondre aux enjeux relatifs à l’enfance.

Kaynakça

Akkoç B, Kuzlu Ayyıldız T. (2022). Yeni Bir Çocuk Hakları İhlali Şekli: “Paylaşan Ebeveynlik” ve Pediatri Hemşirelerinin Rolü. Akd Hemşirelik Dergisi. 1(2). 77-82.
Belsky, J. (2006). Child maltreatment: An ecological integration. American Psychologist. 61(2). 102–111.
Bhatia, K. V. Pathak-Shelat, M. (2019). Media experiences in community-driven rural areas: exploring children’s media cultures in rural Gujarat, India. Journal of Children and Media. 13(3). 260–275.
Braun, V. Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology. 3(2). 77-101. Çimke, S. Yıldırım Gürkan, D. Polat, S. (2018). Sosyal Medyada Çocuk Hakkı İhlali: Sharenting. Güncel Pediatri. 16(2). 261-267.
Dolar, M. N. Koran, N. (2021). Çocuklarla İlgili Haberlerin Çocuk Hakları Bağlamında Değerlendirilmesi: KKTC Ulusal Gazeteleri Örneği. Journal of Education for Life. 35(1). 53-77.
Dural, A. B. Dural, Ş. (2015). Reklam İletileri Çerçevesinde Çocuk Güvenliği: Çocuk Hakları ve Medya Etiği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 14(53). 186-197.
Dursun, C. (2019). Ebeveynlerin Çocuklarını Sosyal Medyada Teşhiri: Çocuk Hakları Bağlamında Bir Değerlendirme. Çocuk ve Medeniyet. (2). 195-208.
Finkelhor, D. Ormrod, R. Turner, H. (2009). The victimization of children and youth: A comprehensive, national survey. Child Maltreatment. 14(1). 1-11.

Foucault, M. (2019). Hapishanenin Doğuşu. Translated: Mehmet Ali Kılıçbay. İmge Publishing
Frizzo, G. B. (2024). Digital Media and Early Child Development Theoretical and Empirical Issues. Springer Cham Genç, S. Z. Güner, F. (2016). Çocuk Hakları Bağlamında Medyaya İlişkin Aile Görüşleri (Çanakkale İli Örneği). Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 9(2). 1-23.
Goffman, E. (2009). Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu. Barış Cezar (Trns.). Ankara: Metis.
Graham-Bermann, S. A. Edleson, J. L. (2001). Domestic violence in the lives of children: The future of research, intervention, and social policy. American Psychologist. 56(6). 51-59.
Güngör, A. (2021). Sosyal Medyada Çocuk Hakları İhlali ve Çocuk İstismarı: Instagram Anneleri. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. (54). 1-24.
Himma-Kadakas, M. Tenor, C. (2022). Children and adolescents as news sources: research brief on voice and agency of minors in Swedish and Estonian journalistic regulative documents. Journal of Children and Media. 17(1). 87–96.
Kaziaj, E. (2016). “The adult gaze”: exploring the representation of children in television news in Albania. Journal of Children and Media. 10(4). 426–442.
Lansdown, G. (2011). Every child’s right to be heard: A resource guide on the UN committee on the rights of the child general comment no. 12. Save the Children.
Livingstone, S. (2016). Reframing media effects in terms of children’s rights in the digital age. Journal of Children and Media. 10(1). 4–12.
Machel, G. (1996). The impact of armed conflict on children. United Nations.
Maydell, E. (2018). ‘It just seemed like your normal domestic violence’: ethnic stereotypes in print media coverage of child abuse in New Zealand. Media, Culture & Society. 40(5). 707-724.
Niner, S. Ahmad, Y. Cuthbert, D. (2013). The ‘social tsunami’: Media coverage of child abuse in Malaysia’s English-language newspapers in 2010. Media, Culture & Society. 35(4). 435-453.
Notley, T. Dezuanni, M. (2019). Advancing children’s news media literacy: learning from the practices and experiences of young Australians. Media, Culture & Society. 41(5). 689-707.
Özcan, G. (2023). Çocuk Hakları İhlali ve Çocuk İstismarı Açısından Çocuk Youtube Kanalları. Disiplinlerarası Çocuk Hakları Araştırması Dergisi. 3(5). 64-72
Serin, H. (2019). Sosyal Medyada Çocuk Hakları İhlalleri: Ebeveynler ve Öğretmenler Farkında mı? Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. Nisan 20 (Özel Sayı). 1-27.
Sinclair, R. (2004). Participation in practice: Making it meaningful, effective and sustainable. Children & Society. 18(2). 106-118.
Şirin, M. R. (2013). Çocuk ve Medya: Eşitsizlikler Dünyası. İletişim ve Diplomasi. (2). 181-187.
Şirin, M. R. (2018). Çocuk Hakları ve Medya Üzerine. Çocuk ve Medeniyet. (1). 5-10.
Tokuç, H. Duyan, V. (2021). Sosyal Medya, Aile ve Çocuk Etkileşiminin Çocuk Hakları Bağlamında İncelenmesi Disiplinlerarası Çocuk Hakları Araştırması Dergisi. 1(1). 46-66.
Tutar, C. (2014). Yazılı Basına Çocuk Haklarının Temsili: Hürriyet, Cumhuriyet, Sabah ve Zaman Gazeteleri Üzerinde Yapılan Bir Araştırma. Journal of Yasar University. 9(34). 5760-5786.
UNICEF. (2015). The state of the world’s children 2015: Reimagine the future: Innovation for every child. UNICEF. UNICEF. (2018). The state of the world’s children 2018: Children in a digital world. UNICEF.
UNICEF. (2024). Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. Madde 13, Madde 17, Madde 28, Madde 29, Madde 36. https://www.unicef.org/turkiye/%C3%A7ocuk-haklar%C4%B1na-dair-s%C3%B6zle%C5%9Fme
Vaismoradi, M. Turunen, H. Bondas, T. (2013). Content analysis and thematic analysis: Implications for conducting a qualitative descriptive study. Nursing & Health Sciences. 15(3). 398-405.
Vescovi, G., Schilling, L., Rowe, M.L. (2024). Digital Media and Language Development: The Role of Child-Directed Speech. In: Frizzo, G.B. (eds) Digital Media and Early Child Development. Springer, Cham. 109–123.
Yüksel Özmen, Ş. (2012). Çocuğun Adı Yok: Televizyon Haberlerinde Çocuğun Sunumu ve Çocuk Hakları Bağlamında Değerlendirilmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. Bahar 34. 66-82.
Weatherred, J.L. Moscowitz, L. (2024). Exemplification of child abduction in US news media: Testing media effects on parental perceptions and assessment of risk. Journal of Experimental Criminology (20) 297–316.
Williams, A. H. Williams, A. W. Renner, L. PettyJohn, M. E. Cash, S. J. & Schwab-Reese, L. M. (2024). I Need to Talk to Someone…What Do I Do?: Peer-to-Peer Disclosures of Child Maltreatment on Social Media. Journal of Family Violence. 1573-2851.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Gazetecilik Çalışmaları , İletişim Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tuğba Canbulut ^*
0000-0002-0055-1684
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

15 Nisan 2025

Kabul Tarihi

25 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 42

DOI

https://doi.org/10.16878/gsuilet.1677221

IZ

https://izlik.org/JA62ZL68RU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Canbulut, T. (2025). The Representation of Children’s Rights in Cumhuriyet Newspaper: A Thematic Analysis in a Socio-Political Context. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 42, 72-96. https://doi.org/10.16878/gsuilet.1677221