Tüketimin Küreselleşmesi ve Tüketim Tapınakları: Postmodern Panayır Yerlerinde Alışveriş

Bu çalışma, küreselleşme ve tüketimin küreselleşmesi olgularından yola çıkarak alışveriş merkezlerinin sosyo-kültürel yaşamda görülen değişikliklerle beraber tüketim alışkanlıklarında meydana gelen değişimlere etki ediş biçimlerine vurgu yapmaktadır. Çalışma, tüketimin küreselleşmesi sonucunda postmodern panayır yerleri olarak ifade edilen alışveriş merkezleri ve buralarda oluşturulan yaşam/tüketim tarzlarının anlaşılabilmesini amaçlamaktadır. Çalışma, Türkiye’deki alışveriş merkezleri ve tüketim konularında var olan sınırlı sayıdaki literatürde ortaya konan verileri, zamandizisel, genel ve analitik bir biçimde ve fenomenolojik bir yaklaşımla ele almaktadır. Çalışma, alışveriş mekânlarının tüketiciyi denetim altına alarak tüketimi kolaylaştırmak amacıyla bilinçli olarak tasarlanmış işlevsel bir forma sahip olduğu; yeni tüketim mekânlarının bireyleri yaşamak için sahip olmaları gerekenin ötesinde, yalnızca istediği için birçok mal ve hizmet tüketmeye yönelten ve onlara yeme-içme, eğlence vb. farklı olanaklar sunan, bu arada kapitalizmin varlığını sürdürmesini sağlayan “kapalı sosyal mekânlara” dönüştükleri bulgusu ile sona ermektedir.

This paper examines the globalization of consumption phenomena and focuses on changes in socio-cultural life, consumption habits and forms of consumption. This study aims to explain shopping centers and life/consumption styles in these areas which are expressed as post-modern market places as a result of globalization. The paper studies the limited amount of literature on shopping centers and consumption habits in Turkey in a chronological, general, analytical manner and by a phenomenological approach. The paper ends by emphasizing that new places of consumption which are deliberately designed to have a functional form in order to control and to facilitate consumption turn into “indoor social spaces” which, by offering catering facilities, entertainment, etc., and by directing people to many goods and services that are not necessary for them to survive, support the survival of capitalism.

Ce travail, en partant de la mondialisation et de la mondialisation de la consommation, met l’accent sur les mutations qui ont lieu dans le domaine des traditions de consommation, avec les changements que l’on voit dans la vie socio-culturelle. Le travail a pour objectif de faire comprendre les centres commerciaux que l’on qualifie comme des endroits de carnaval postmoderne et les maniéres de vivre/consommer qui apparaissent dans ces endroits. Les données limitées sur les centres commerciaux et les habitudes de consommation en Turquie sont traitées dans un ordre chronologique, en général, de façon analytique et par une approche phénoménologique. Le travail se termine avec la conclusion selon laquelle les centres commerciaux ont des formes fonctionnelles qui servent à contrôler les consommateurs et à faciliter la consommation, les nouveaux endroits de consommation sont des lieux sociaux clos qui offrent aux consommateurs non seulement les biens et les services nécessaries mais aussi des différents possibilités de divertissement et de consommation tout en assurant la survie du capitalisme.