Uyarlamak m›? Uyumlanmak m›? : “Tersyüz-Adaptation”

This article focuses on the phases of making an adaptation for cinema and the relation between literature and cinema. Mainly it is stressing on screenwriter's position between two different media. Cinema has been using adaptation as a "source" of film from the very beginning. Popular cinema needs literature, especially popular novels and stories to tell. In due course, adaptation as a term and process is very important for film studies as well. Making an adaptation for cinema is always a problematical site too. Difficulties of adaptation for a screenwriter is studied in this article. In many cases adaptation becomes a process of"compromise"with requirements of film industry. In "Tersyüz/Adaptation", the screenwriter Charlie Kaufman shows us how hard is being a screenwriter who should make an adaptation for Hollywood. He struggles with the main source the "book" and the industry's strict rules that asks too much from him as a screenwriter who doesn't want to write conventional screenplay.

Bu çalışma uyarlama olgusunu senaryo aşamasını göz önüne alarak inceler. Edebiyattan sinemaya yapılan uyarlamalar söz konusu olduğunda senaryo yazarı kilit bir konumdadır. Oysa, çoğu zaman bir edebiyat uyarlamasının değeri ölçülmeye çalışıldığında yönetmenin başarısı ya da başarısızlığı ön planda tutulur. Uyarlama yapılırken imgeler önce yazı diline daha sonra görüntü diline aktarılırlar. Böylece bir uyarlama eser ortaya çıkana kadar senaryo yazarının ve yönetmenin imgeleminden ve anlatım tercihlerinden ve süzgecinden geçmek zorunda kalır. Yönetmenin senaryo yazarı da olduğu çalışmalarda aynı kişinin imgelem gücünü kullanması söz konusudur. Senaryo yazarı, uyarlama yaparken hem kaynak esere karşı, hem kendi imgelem gücüne karşı, hem de film yapımcısının kendisinden beklediklerine karşı sorumludur. Bu yüzden yaratıcılık çatışmaları yaşaması olağandır. Çalışma, bu çatışmaları göz önüne alarak uyarlama yaparken "uyumlanmak" zorunluluğunu senaryo yazarı açısından irdeler. "Tersyüz/Adaptation"adlı film, söz edilen çatışmaları ve kavramları tartıştığı için ayrıntılı bir biçimde incelenmektedir. Uyarlama konusundaki kuramsal çalışmalar ve senaryo yazım pratiği sırasında karşılaşılan sorunlarla birlikte ele alınıp tartışılacaktır.